Backpacken op de Kinabatangan
Om half zes ‘s ochtends hangt er nog mist boven het water. De motor van het bootje bromt zacht, de gids zet hem uit, en dan hoor je het: een gekraak in de bomen op de oever. Een groep neusapen maakt zich klaar voor de dag, de mannetjes met hun absurde hangneus en dikke buik, de jongen die van tak naar tak springen. Een neushoornvogel vliegt laag over met het geluid van een helikopter. Op de modder ligt iets wat je eerst voor een boomstam aanzag, tot het zijn ogen opendoet.
De Kinabatangan is met 560 kilometer de langste rivier van Sabah, en het laatste stuk voor de zee is een smalle strook bos tussen de palmolieplantages. Daardoor zitten de dieren hier dicht op elkaar langs het water: neusapen, makaken, orang-oetans in het wild, krokodillen, varanen en kuddes dwergolifanten die de rivier oversteken. Je ziet ze niet vanaf een pad, maar vanaf een bootje, bij zonsopkomst en bij zonsondergang, als het bos het drukst is.
Je slaapt in een lodge in Sukau of Bilit, aan het water, en betaalt een pakket: bed, maaltijden, de cruises en meestal de transfer vanuit Sepilok of Sandakan. Pakketten met een bed in een slaapzaal beginnen bij ongeveer €110 voor twee dagen en een nacht. Neem er twee nachten als het kan. Elke cruise is anders, en de olifanten laten zich nooit op afspraak zien.
Waarom de Kinabatangan populair is onder backpackers
- De beste plek van Borneo om wilde dieren te zien
- Neusapen bij bijna elke cruise
- Kans op dwergolifanten en orang-oetans in het wild
- Krokodillen, varanen en neushoornvogels
- Slapen in een lodge aan de rivier
- Alles geregeld in één pakket
- Perfect te combineren met Sepilok
Beste reistijd voor de Kinabatangan
De Kinabatangan ligt in het laagland aan de oostkust en is het hele jaar warm en vochtig. In de natte maanden kan de rivier buiten haar oevers treden.
De dwergolifanten trekken het hele jaar door het gebied en houden zich aan geen enkel seizoen. Of ze langs jouw stuk rivier komen, hoor je pas als je er bent. Wel weten de gidsen van alle lodges van elkaar waar de kudde de laatste dagen zat.
Backpacker-budget: ongeveer €60 per dag
- €55hostelbed
- €3lokale maaltijd
- €4biertje
- €12extra riviercruise
Richtprijzen voor een backpackersdag in Kinabatangan; met een tour of een avond stappen erbij loopt het snel op.
Beste wijk voor backpackers
Sukau of Bilit
Aan de Kinabatangan kies je geen wijk, maar een dorp aan de rivier. De meeste lodges liggen in Sukau of in Bilit, twee dorpen aan hetzelfde stuk rivier, en vanuit allebei vaar je langs dezelfde oevers en zijriviertjes.
Sukau heeft het grootste aanbod, van homestays tot luxe lodges. Bilit is kleiner en rustiger. Kies vooral op de lodge en het pakket, niet op het dorp.
Waar moet je op letten bij het kiezen?
- Hoeveel cruises zitten er in het pakket (ideaal: drie voor twee dagen)
- Zit de transfer vanuit Sepilok of Sandakan erbij
- Slaapzaal of eigen kamer
- Nachtwandeling of nachtcruise inbegrepen of los
- Brengen ze je na afloop door naar de bus richting Semporna
Vergelijk de pakketten, want het verschil zit in wat erbij zit.
Beste hostels langs de Kinabatangan
Hostels in de gewone zin zijn er langs de Kinabatangan niet. Je boekt een lodge rechtstreeks, via een tourbureau in Sandakan of Kota Kinabalu, of via een boekingssite. Hieronder staan vijf plekken waar backpackers vaak slapen; drie ervan boek je via Trip.com, de andere twee rechtstreeks.
Tanini Kinabatangan
Tanini, tot voor kort Nature Lodge Kinabatangan, ligt in Bilit, met houten chalets aan vlonderpaden tussen de bomen. Je kiest een chalet met uitzicht op de jungle of op de rivier, of een bed in een slaapzaal voor zes, apart voor mannen, vrouwen of gemengd. Je boekt een pakket van twee dagen en een nacht of drie dagen en twee nachten, en gasten zijn in hun reviews vooral lovend over de gidsen op de boot en de buffetmaaltijden.
Ideaal voor
- Backpackers die een slaapzaal zoeken
- Wie alles in één pakket geregeld wil hebben
- Veel dieren zien met een goede gids
Sukau Backpackers Bed & Breakfast
Sukau Backpackers ligt in het dorp Sukau, vlak bij de rivier, en is een van de betaalbaarste adressen langs de Kinabatangan, met kamers vanaf ongeveer €30. De kamers zijn eenvoudig, met airco en een warme douche, en de riviercruises en maaltijden boek je gewoon bij de balie. Reviewers praten vooral over de olifanten en vogels tijdens de cruises en over de keuken, die voor vegetariërs elke keer iets anders kookt.
Ideaal voor
- Budgetreizigers
- Vegetariërs
- Wie in Sukau wil slapen
Bilit Adventure Lodge
Een eenvoudige lodge in Bilit, gemaakt voor backpackers. Je boekt een pakket van een tot drie nachten met de riviercruises, junglewandelingen, maaltijden en vervoer vanuit Sandakan erbij. Dat doe je rechtstreeks bij de lodge of via een tourbureau in Sandakan of Kota Kinabalu.
Ideaal voor
- Backpackers op een budget
- Wie alles in één keer geregeld wil hebben
- Twee nachten aan de rivier
Kinabatangan Wildlife Lodge
Een budgetlodge in Bilit met slaapzalen en eigen kamers. Hier betaal je voor je bed en boek je de cruises, maaltijden en wandelingen los erbij, zodat je zelf kiest hoeveel je doet.
Ideaal voor
- Wie zelf wil samenstellen
- Langere verblijven
- Budgetreizigers met een eigen plan
Sukau Greenview B&B
Een populaire bed and breakfast in Sukau, aan de rivier. Je boekt rechtstreeks bij de lodge een verblijf met riviercruises, en ze regelen ook het vervoer vanuit Sandakan.
Ideaal voor
- Wie iets meer comfort wil
- Stellen
- Een kort verblijf met veel cruises
Beste activiteiten op de Kinabatangan
Drie dagen aan de rivier vanuit Sandakan
Wil je niet zelf lodges en pakketten vergelijken, dan regelt deze tour het hele verblijf vanuit Sandakan: vervoer, twee nachten aan de rivier en de tochten op het water. Met drie dagen heb je de ochtenden en avonden waar het op aankomt.
Riviercruise bij zonsopkomst
De ochtendcruise is de mooiste van de dag. Mist op het water, het bos dat wakker wordt, en de grootste kans op orang-oetans en neushoornvogels.
Wat zie je?
- Neushoornvogels die laag over het water vliegen
- Orang-oetans in de boomtoppen
- Makaken op de oever
- IJsvogels en slangenhalsvogels
Zet je wekker, ook al ben je moe. Dit is het uur.
Riviercruise bij zonsondergang
Aan het eind van de middag zoeken de neusapen een slaapplek in de bomen langs het water. Dan zie je ze in grote groepen, ruziënd, springend en etend.
Highlights
- Neusapen in groepen langs de oever
- Krokodillen die op de modder liggen
- Met geluk dwergolifanten aan het water
- De zon die achter het bos verdwijnt
Veel backpackers noemen deze cruise het hoogtepunt van Borneo.
Nachtwandeling of nachtcruise
Als het donker is, varen of lopen de gidsen met een zaklamp langs de oever. Slapende ijsvogels, uilen, kikkers en de ogen van krokodillen die oplichten in het licht.
Waarom doen?
- Dieren die je overdag nooit ziet
- Slapende vogels op een armlengte afstand
- Krokodillenogen in het lamplicht
- Een heel ander bos dan overdag
Vraag bij het boeken of hij in je pakket zit.
Oxbow-meer en junglewandeling
Een oxbow-meer is een afgesneden rivierbocht midden in het bos, en langs de Kinabatangan liggen er een paar. Je vaart of loopt erheen met je gids, en het is een van de beste plekken om in de ochtend vogels en orang-oetans te zien.
Highlights
- Een stil meer midden in de jungle
- Vogels en orang-oetans rond het water
- Echte regenwoudpaden
- Uitleg van een gids over planten en dieren
Een mooie afwisseling op al het varen.
Gomantong-grotten onderweg
Tussen Sandakan en de rivier ligt Gomantong, de grootste grot van Sabah. Binnen hangen duizenden salanganen en vleermuizen, en twee keer per jaar klimmen plukkers aan rotan touwen naar het plafond voor de eetbare nestjes.
Waarom gaan?
- Een gigantische grotzaal
- Duizenden vogels en vleermuizen
- De touwen en ladders van de nestjesplukkers
- In de schemering vliegen de vleermuizen uit
Neem dichte schoenen mee: de vloer ligt vol guano en er lopen kakkerlakken.
Zo plan je je dagen aan de Kinabatangan
Twee dagen en een nacht is het minimum, met drie cruises. Met een tweede nacht verdubbel je je kans op olifanten en orang-oetans. Kies hieronder hoeveel dagen je hebt.
Naar de rivier. 's Ochtends ophalen in Sepilok of Sandakan, met een stop bij de Gomantong-grotten. Lunch in de lodge, en rond vier uur ga je het water op voor de eerste cruise, als de neusapen hun slaapplek zoeken.
's Avonds: nachtwandeling of nachtcruise met de gids.
Zonsopkomst op het water. Om half zes de boot in, met mist op de rivier en neushoornvogels boven je hoofd. Daarna ontbijt en een wandeling naar het oxbow-meer.
's Avonds: nog een zonsondergangcruise.
Laatste ochtendcruise. Nog één keer het water op, de kans dat je deze keer de olifanten ziet. Na het ontbijt brengt de lodge je naar Sandakan of naar de doorgaande weg.
's Avonds: in Semporna, klaar voor de eilanden.
Eten en drinken aan de Kinabatangan
Aan de rivier eet je bij je lodge, en dat zit bijna altijd in je pakket. Meestal is het een buffet met rijst, een paar curry’s, groenten, gebakken vis of kip en vers fruit, gedeeld met de andere gasten.
Winkels zijn er nauwelijks. Neem snacks mee uit Sandakan, en bier als je dat wilt: in de lodges is het duurder en niet overal te krijgen.
Dit eet je aan de Kinabatangan:
Heen en verder reizen
De Kinabatangan ligt ongeveer twee uur rijden van Sandakan, aan het eind van een weg die vanaf de doorgaande weg nog zo’n 45 kilometer het binnenland in gaat. Openbaar vervoer naar Sukau en Bilit is er niet.
Heen. Bijna elke lodge haalt je op in Sepilok of Sandakan, vaak met een stop bij de Gomantong-grotten. Kom je met de bus, laat de lodge je dan ophalen bij de afslag naar Sukau aan de doorgaande weg.
Ter plekke. Alles gaat met het bootje van de lodge. Je hebt verder niets nodig.
Verder de route op. Naar Semporna komt de bus vanuit Sandakan ‘s ochtends langs de afslag naar Sukau. Laat je lodge je daar afzetten en spreek met de busmaatschappij af dat ze stoppen. Lukt dat niet, dan rijd je via Lahad Datu. Terug naar Kota Kinabalu vlieg je het snelst vanuit Sandakan.
- LodgetransferSepilok en Sandakan ongeveer 2 uur, vaak in het pakket
- LodgebootTwee of drie cruises per dag
- BusSemporna, opstappen bij de afslag naar Sukau
- VliegtuigVia Sandakan naar Kota Kinabalu en Kuala Lumpur
Veilig op pad aan de Kinabatangan
De Kinabatangan is een rustig gebied, en de lodges zijn ingesteld op gasten. De risico’s zitten in de natuur: water, dieren en muggen.
- Muggenspul met DEET gebruiken, zeker bij de cruises in de schemering
- Een regenjas en een droogzak voor je camera meenemen op de boot
- Genoeg contant geld meenemen, er is geen pinautomaat aan de rivier
- Altijd naar je gids luisteren als er olifanten in de buurt zijn
- Je handen buiten de boot in het water hangen: hier leven krokodillen
- Te dicht bij olifanten komen, ook niet voor de foto
- Apen voeren of eten open laten liggen in je kamer
- Alleen in het donker het bos in lopen
Rebels on the Road tip
Boek twee nachten in plaats van één. Met één nacht heb je drie cruises en ben je na de lunch alweer weg. Met twee nachten krijg je er minstens één ochtend en één avond bij, en dat zijn precies de momenten dat de olifanten naar het water komen. Vraag bij de lodge ook of ze je na afloop bij de bus naar Semporna afzetten, dan hoef je niet terug naar Sandakan.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen heb je nodig aan de Kinabatangan?
Reken op 2 tot 3 dagen. Twee dagen en een nacht geeft je drie cruises. Met een tweede nacht vergroot je je kans op olifanten en orang-oetans flink.
Wat kost een verblijf aan de Kinabatangan?
Je betaalt een pakket met bed, maaltijden, cruises en vaak de transfer. Voor twee dagen en een nacht in een slaapzaal ben je vanaf ongeveer €110 kwijt, met een eigen kamer meer. Verdeeld over die twee dagen, plus wat drinken en snacks, komt het dagbudget hier rond de €60.
Zijn er hostels aan de Kinabatangan?
Niet in de gewone zin. Je slaapt in een lodge of homestay in Sukau of Bilit, die je rechtstreeks of via een tourbureau boekt.
Zie je gegarandeerd dwergolifanten?
Nee. De kuddes trekken door het hele gebied en zijn soms wekenlang ergens anders. Met twee nachten en meerdere cruises maak je de meeste kans. Neusapen zie je wel bijna altijd.
Sukau of Bilit: wat is beter?
Allebei goed. Sukau heeft meer keus, Bilit is kleiner en rustiger. Je vaart vanuit allebei over hetzelfde stuk rivier, dus kies vooral op het pakket.
Kun je zelf naar de Kinabatangan reizen?
Tot de afslag naar Sukau aan de doorgaande weg wel, met de bus. Daarna is er geen openbaar vervoer en heb je een lodge nodig die je ophaalt.
Wanneer is de beste reistijd voor de Kinabatangan?
Maart tot en met oktober zijn de droogste maanden, met kalm water voor de cruises. Van november tot en met februari regent het meer en kan de rivier overstromen.
Is de Kinabatangan geschikt als je niet van hiken houdt?
Zeker. Bijna alles doe je vanuit het bootje. De wandelingen zijn kort en optioneel.
Hoe kom je van de Kinabatangan naar Semporna?
Laat je lodge je afzetten bij de afslag naar Sukau aan de doorgaande weg, waar ‘s ochtends de bus van Sandakan naar Semporna langskomt. Spreek vooraf met de busmaatschappij af dat ze stoppen.
Bronnen: hostelbeoordelingen van Hostelworld, tours en reviews van GetYourGuide, vervoer en reistijden van 12Go, visumregels van Nederland Wereldwijd (zie onze visumpagina). Het dagbudget is onze eigen schatting op basis van hostel-, eet- en vervoersprijzen. Zo werken we.
