Maleisië is het makkelijkste land van deze route om het zelf te regelen: de bussen rijden op tijd, Grab werkt overal en iedereen spreekt Engels. Op het schiereiland boek je daarom weinig vooraf; het zijn vooral de avonden die je zonder tour lastig haalt, zoals de vuurvliegjes buiten Kuala Lumpur. Op Borneo ligt het anders: voor Bako, de Kinabatangan en de rivieren bij KK scheelt een tour echt tijd, omdat de neusapen en de rivier daar op afstanden liggen die je zonder eigen vervoer lastig overbrugt.
Kuala Lumpur
Vier tours, en twee daarvan kun je net zo goed zelf doen. De Batu Caves haal je met de Komuter vanaf KL Sentral voor ongeveer vijftig cent, dus de halve dagtour van drie en een half uur is vooral voor wie niet wil puzzelen met de trein of graag bij het hostel wordt opgehaald. Het e-ticket voor de Petronas Towers is een uur boven, met een tijdslot dat je vooraf kiest; het gratis uitzicht vanuit KLCC Park blijft het mooiste van de avond. Boek je hier maar één ding, boek dan de vuurvliegjes: acht uur, een bootje op de rivier van Kuala Selangor, en zonder eigen vervoer regel je dat niet zelf. De streetfoodtour van tweeënhalf uur doe je op je eerste avond. Daarna weet je op Jalan Alor precies wat je moet bestellen.
Kuala Lumpur: vuurvliegjes in Kuala Selangor en blauwe tranen
Kuala Lumpur: halve dagtour naar de Batu Caves met optioneel ophalen
Petronas Twin Towers: e-ticket voor de loopbrug en het uitkijkplatform
Kuala Lumpur: avondtour langs lokaal streetfood
Melaka
Eén tour, en meer heb je in Melaka ook niet nodig: de oude stad loop je in een ochtend. De wandeltour van tweeënhalf uur werkt op basis van fooi, dus je bepaalt zelf wat hij je waard was. Het verschil met zelf lopen zit in de verhalen achter de gevels: Portugezen, Nederlanders, Britten en de Peranakan-families, allemaal binnen een paar honderd meter. Doe hem op je eerste ochtend, dan kijk je de rest van je verblijf met andere ogen naar het rode plein. De rondvaart over de rivier en een ritje in een knipperende trishaw regel je gewoon ter plekke.
Melaka: wandeltour met gids door de Unesco-stad, op basis van fooi
Cameron Highlands
Eén tour, en het is precies de tour die je hier wilt. Vier uur achterin een oude Land Rover: het Mossy Forest, de theeplantage van BOH en een aardbeienkwekerij, zonder dat je zelf de smalle bergweg naar Gunung Brinchang op hoeft. Dat laatste is de echte reden om te boeken, want het nevelwoud ligt hoog boven Tanah Rata en zonder eigen vervoer kom je er lastig. De theeplantage haal je ook op eigen houtje, en de jungletrails rond Tanah Rata loop je gratis vanaf je hostel. Vraag bij het boeken even of de entree van het Mossy Forest erbij zit.
Cameron Highlands: halve dag Mossy Forest per Land Rover
Penang
Twee foodtours met dezelfde opzet, en je hoeft er maar één te doen. Penang Plates is de klassieker: vier uur door Little India en Chinatown, met meer dan vijftien proeverijen en ruim duizend enthousiaste reviews. Goedemorgen Penang is dezelfde formule voor de ochtend, met de gerechten die George Town als brunch eet. Ben je een ochtendmens, neem die. Anders Plates. De tour langs Penang Hill, Kek Lok Si en een kom asam laksa kan als halve of als hele dag, en het is exact de middag die wij ook aanraden. Met de bus naar Air Itam en het kabelspoor doe je hem net zo goed zelf, dus boek hem vooral als je het verhaal achter de tempel wilt horen.
Penang: Penang Hill, Kek Lok Si en asam laksa proeven
Penang Plates: foodtour met meer dan 15 proeverijen
Goedemorgen Penang: foodtour met meer dan 15 proeverijen
Langkawi
Twee keer de mangrove van Kilim, op twee manieren. De boottocht duurt met ophalen en terugbrengen ongeveer vijf uur en is de makkelijke keuze: een gids, een bootje en het hele doolhof van kalkrotsen en kreken. De kajaktocht van vier tot zes uur is langzamer en stiller, en daar zit voor ons de charme: zonder motor hoor je het bos. Vraag bij allebei of ze de arenden voeren. Wij kiezen voor een tocht waarbij je ze ziet jagen. Eilandhoppen en de SkyCab staan er bewust niet bij: de bootjes langs de eilanden vertrekken elke ochtend vanaf Cenang, en de kabelbaan haal je zelf met de scooter.
Langkawi: boottocht door de Kilim-mangrove met ophalen
Langkawi: met de kajak door de mangrove van de Kilim-rivier
Kuching
Drie tours die elkaar nergens overlappen, dus de vraag is vooral wat je zelf wilt regelen. Bako is de dag waar een tour het meeste scheelt: zeven uur met vervoer, de boot en een gids die de neusapen in de bomen eerder ziet dan jij. Semenggoh duurt drie uur en doe je net zo goed zelf met de stadsbus of een Grab; de tour is handig als je zeker op tijd wilt zijn voor het voedermoment. De wandeltour van vier uur met de sampan en lunch doe je het liefst op je eerste dag, dan ken je de oude stad meteen en weet je waar je de rest van de week wilt eten. Doe je er maar één, kies dan Bako.
Kuching: dagtour naar de wilde dieren van Bako
Kuching: orang-oetans bij het voedermoment in Semenggoh
Kuching: wandeltour met sampanboottocht en lunch
Kota Kinabalu
Vier tours, en ze vullen elk een ander dagdeel. Sapi en Manukan (zeven uur) is de enige die je ook prima zelf regelt: de boten vertrekken vanaf Jesselton Point en je betaalt per eiland. De tour is makkelijk als je lunch en snorkelspullen geregeld wilt hebben. De rondvaart op de Bongawan duurt acht uur, van de middag tot na het donker, en is de beste keus als je Sandakan overslaat: dan is dit je kans op neusapen en vuurvliegjes. Mari Mari (vijf uur) en de kookles (drie uur) passen samen op één dag, of op de rustdag na Mount Kinabalu. Doe je er maar één, kies dan de Bongawan.
Tunku Abdul Rahman: snorkelen bij Sapi en Manukan met lunch
Rivierrondvaart op de Bongawan: neusapen en vuurvliegjes
Kota Kinabalu: cultuurdorp Mari Mari met gids en lunch
Kota Kinabalu: kookles in de traditionele keuken van Sabah
Sepilok
Eén tour, en of je hem nodig hebt hangt af van waar je slaapt. Slaap je in Sepilok zelf, dan loop je naar het opvangcentrum en de berenopvang ertegenover en regel je alles op eigen houtje. Deze dagtour van zes uur is gemaakt voor wie in Sandakan slaapt. Het is een privétour, met je eigen chauffeur en gids: je wordt opgehaald, je ziet de orang-oetans en de Maleise beren, en je krijgt Labuk Bay erbij, een voederplek voor wilde neusapen aan de kust die zonder eigen vervoer lastig te bereiken is. Ga je daarna naar de Kinabatangan, dan zie je neusapen daar ook in het wild; dan is de tour vooral handig om in één dag alles te zien.
Sepilok: dagtour orang-oetans, zonnebeer en Labuk Bay
Kinabatangan
Hier staat één tour, en dat komt doordat je aan de Kinabatangan geen losse uitjes boekt maar een verblijf. Deze tour van drie dagen en twee nachten doet wat een lodgepakket doet: vervoer vanuit Sandakan, slapen aan de rivier en de tochten op het water. Het verschil zit in het gemak: je boekt in één keer, in plaats van lodges te mailen en pakketten naast elkaar te leggen. Wil je zelf kiezen tussen Sukau en Bilit, of in een slaapzaal slapen, boek dan rechtstreeks bij een lodge. Twee nachten is in elk geval de goede lengte: dan heb je minstens één ochtend en één avond op het water.
Sandakan: 3 dagen aan de Kinabatangan, het wilde hart van Borneo
Semporna
Eén tour, en het is de dag die bijna iedereen in Semporna doet: Bohey Dulang op, daarna snorkelen bij Mantabuan en een middag op het witte zand van Sibuan. Reken op zeven tot zeven en een half uur, met lunch, en je kiest zelf tussen snorkelen en duiken. Deze tocht verkoopt ook elk bureau bij de steiger, dus vooraf boeken scheelt vooral zoeken als je 's avonds laat aankomt en de volgende ochtend al het water op wilt. Duiken op Sipadan staat hier niet tussen: daarvoor heb je een vergunning nodig die via de duikshops loopt, dus die boek je rechtstreeks bij een duikshop.
