Duiken en snorkelen op de Filipijnen: walvishaaien, voshaaien, wrakken en een muur van sardines

De Filipijnen liggen in de Coral Triangle, en dat is de reden dat duikers hier van over de hele wereld naartoe komen. Nergens anders in Zuidoost-Azië vind je zoveel biodiversiteit onder water: schildpadden die zich niets van je aantrekken, walvishaaien in open zee, voshaaien bij een schoonmaakstation, tien Japanse oorlogswrakken op duikdiepte en een muur van miljoenen sardines op vijf meter van het strand.

Het mooie is dat je voor het meeste geen brevet nodig hebt. De sardines van Moalboal, de schildpadden van Port Barton en de Coral Garden van Malapascua zie je met een snorkelset van drie euro. Voor de voshaaien, de wrakken en de steilwanden ga je onder water met een fles, en ook daar kun je hier beginnen.

Hieronder per plek wat je ziet, wat het kost, welk brevet je nodig hebt en de paar regels die het rif en de dieren heel houden.

Moalboal: de Sardine Run vanaf het strand

Dit is nergens anders zo makkelijk. Je loopt bij Panagsama Beach het water in, zwemt vijf meter en dan hangt er onder je een draaiende muur van miljoenen sardines. Geen boot, geen gids, geen tour: alleen jij en een snorkel van ongeveer drie euro. De school hangt er het hele jaar door, wat bijzonder is voor de Filipijnen, en het zicht is het best in de ochtend. Ga meteen je eerste ochtend.

Vlak ernaast grazen vrijwel dagelijks zeeschildpadden op het zeegras. Je zwemt hetzelfde stuk strand af en een eindje verder langs de kant, en ze komen af en toe naar boven om te ademen en zwemmen zo langs je heen. Houd minstens drie meter afstand en raak ze nooit aan.

Duik je, dan is Pescador Island de bekendste stek: een eilandje op een kwartier varen, met een steilwand rondom en scholen jacks en sardines eromheen. Twee duiken kosten ongeveer 45 euro en vanaf Open Water kun je mee. Heb je geen brevet, dan is dit ook de plek om er een te halen, want er zitten tientallen duikscholen langs de kustweg. Zie de highlights van Moalboal.

Ons oordeel: de sardines en de schildpadden op je eerste ochtend, en Pescador als je duikt

Malapascua: voshaaien voor zonsopkomst

Malapascua staat wereldwijd bekend als een van de weinige plekken waar je vrijwel dagelijks voshaaien ziet. Bij Monad Shoal komen ze elke ochtend naar een schoonmaakstation, waar kleine visjes ze schoonpikken. Je hangt achter een lijn op de rand van een onderwaterplateau en wacht tot er een uit het blauw komt zwemmen. Voor veel duikers is dit het hoogtepunt van hun hele reis.

De boot vertrekt rond vijf uur ‘s ochtends en de duik begint rond half zes, nog voor het licht wordt. Reken op ongeveer 45 euro voor die ene duik. Hij gaat tot bijna dertig meter, dus een Advanced brevet wordt sterk aangeraden en een lamp heb je nodig. De grootste fout die mensen hier maken is enthousiasme: blijf achter de lijn, zwem niet naar een haai toe en laat je flitser uit, want daarmee jaag je precies weg waarvoor iedereen in het donker is opgestaan.

Zonder brevet mis je het eiland niet. Vlak voor Bounty Beach ligt de Coral Garden, waar je vanaf het strand naartoe loopt, bij hoog water en het liefst in de ochtend. En wie al wat duiken op zijn naam heeft, doet een nachtduik vanaf ongeveer 35 euro: mandarijnvissen en inktvissen komen dan tevoorschijn. Zie de highlights van Malapascua.

Ons oordeel: de moeite van het vroege opstaan waard, met een Advanced brevet op zak

Coron: de Japanse wrakken

In september 1944 werd hier een complete Japanse vloot tot zinken gebracht, en tien van die schepen liggen nog altijd op duikdiepte vlak voor de kust. Coron wordt terecht bij de beste wrakduiklocaties ter wereld genoemd. Twee duiken kosten ongeveer 60 euro en je mag mee vanaf je Open Water. De diepere wrakken en de gesloten delen zijn alleen voor wie een Advanced brevet en een wrakbrevet heeft, en dat is geen formaliteit: er zijn hier ongelukken gebeurd met duikers die te ver naar binnen gingen. Ga alleen een wrak in met een gids en vraag naar de ervaring van je duikgids met dat specifieke wrak.

Heb je geen brevet, dan zie je nog verrassend veel: een paar wrakken beginnen al rond de twaalf meter, dus vanaf het oppervlak zie je met een snorkel meer dan je verwacht. Kom tussen december en mei, dan haal je zicht tot dertig meter. In het regenseizoen zakt het soms terug tot een meter of vijf. Zie de highlights van Coron.

Ons oordeel: de reden dat Coron anders is dan de rest van het land, en het juiste brevet is hier geen advies maar een voorwaarde

El Nido: de andere helft van Bacuit Bay

El Nido kent bijna iedereen van boven water: de kliffen, de lagunes en de eilandtochten. Wat er onder datzelfde water ligt, slaan die tochten over. De duikstekken liggen op vaarafstand van het dorp, met tropische riffen en kleurrijk onderwaterleven, dus je hangt er zo een dag duiken aan je verblijf vast.

Nog nooit gedoken? Dan begin je met een introductieduik. Heb je meer dagen, dan zouden wij eerder voor de PADI Open Water gaan: dat brevet verloopt niet, geldt wereldwijd tot achttien meter en je duikt er de rest van je reis mee door. Kleine groepen schelen hier het meest. Onze partner Palawan Divers werkt met twee cursisten per instructeur, en onze lezers krijgen er korting.

Ons oordeel: de rustigste dag van je week in El Nido, en de plek om je brevet te halen als je het nog niet hebt

Bohol: schildpadden, jacks en dolfijnen bij Balicasag

Balicasag Island ligt op twintig minuten varen vanaf Panglao en is de reden dat duikers naar Bohol komen: een steilwand die recht de diepte in valt, zeeschildpadden die zich niets van je aantrekken en scholen jacks die als een wolk om je heen draaien. Ook als je alleen snorkelt zie je hier meer dan op de meeste plekken waar anderen met een fles het water in gaan.

Goed om te weten als je er wilt duiken: bij Balicasag mogen maar 150 duikers per dag het water in, en daar vechten meer dan honderd duikscholen om. Duikplekken worden drie tot vier maanden vooraf gereserveerd, met een kopie van je brevet, en een plek is nooit gegarandeerd. Het rif rond Panglao zelf duik je gewoon elke dag.

De boten vertrekken vroeg. De tochten die eerst naar wilde dolfijnen zoeken varen bij dageraad uit en doen daarna de snorkelstops, dus je bent voor het ontbijt al op zee. Blijf van het koraal af en ga er nooit op staan om even uit te rusten: dat is de enige regel hier, en precies de regel die het vaakst wordt gebroken. Zie de highlights van Bohol.

Ons oordeel: absoluut doen, ook als je niet duikt

Walvishaaien: Puerto Princesa of Oslob

Walvishaaien zijn de grootste vissen ter wereld en op de Filipijnen zwem je ernaast. Het verschil zit in hoe het geregeld is. Bij Oslob op Cebu worden de dieren gevoerd om ze op één plek te houden, zodat je ze bijna zeker ziet. Voor de kust van Puerto Princesa gaat het om wilde dieren die je met geluk tegenkomt: diervriendelijker, maar zonder garantie. Vraag voor je boekt of een aanbieder met wilde dieren werkt en niet met voeren, en ga niet mee met iemand die garandeert dat je ze zult zien.

In het water houd je vier meter afstand, raak je een walvishaai nooit aan en ga je er nooit voor zwemmen. Dat is niet alleen beter voor het dier, het scheelt je ook een hoop gedoe op de boot. Zie de highlights van Puerto Princesa.

Ons oordeel: voor de kust van Palawan, als de zee kalm ligt, en laat je verrassen

Schildpadden en zeesterren: Port Barton en Siquijor

Port Barton behoort tot de beste plekken op Palawan om zeeschildpadden in het wild te zien. Voor de kust liggen zeegrasvelden waar ze grazen, in ondiep en helder water, en de kans dat je er een paar tegenkomt is groot. De eilandtocht duurt een hele dag en kost vanaf ongeveer 15 euro inclusief lunch, en gaat ook langs Starfish Island, dat zijn naam dankt aan het ondiepe water vol zeesterren. Haal ze nooit uit het water voor een foto.

Op Siquijor loop je bij het Tubod Marine Sanctuary naast Paliton Beach voor ongeveer 50 cent gewoon vanaf het strand het water in en drijf je na een paar slagen boven koraal. Geen boot, geen tour, geen wachttijd. Ga in de ochtend, als het water het rustigst is. Zie de highlights van Port Barton en de highlights van Siquijor.

Ons oordeel: de eilandtocht van Port Barton is waarvoor je daar komt, en Tubod is de goedkoopste ochtend van je reis

De regels die het rif heel houden

Ga nooit op koraal staan, ook niet even om uit te rusten. Houd minstens drie meter afstand van schildpadden en vier meter van walvishaaien, en raak ze nooit aan. Blijf bij de voshaaien achter de lijn en laat je flitser uit. Gebruik zonnebrand zonder oxybenzon, of gewoon een shirt in het water, want je snorkelt hier boven levend koraal. En vraag bij een boottocht of er genoeg zwemvesten aan boord zijn en hoeveel mensen er meegaan.

Voor duikers komen daar drie dingen bij. Vlieg nooit binnen achttien uur na je laatste duik, ook niet die korte hop naar Manila of Cebu. Ga alleen een wrak in met het juiste brevet en een gids. En kom voor het beste zicht tussen december en mei bij de wrakken en tussen januari en mei bij Monad Shoal, want in het regenseizoen zakt het zicht daar flink terug. Wanneer je het best gaat, staat in onze gids over het tyfoonseizoen.

Waar begin je als je nog nooit gedoken hebt?

Begin boven water. De sardines en schildpadden van Moalboal, de Coral Garden van Malapascua, Balicasag bij Bohol en de eilandtocht van Port Barton zie je allemaal met een snorkel, en samen laten die je meer zien dan de meeste duikers in een week elders.

Wil je daarna een fles om, haal dan je Open Water in El Nido of Moalboal, waar de duikscholen dicht bij elkaar zitten en de riffen ondiep beginnen. Met dat brevet mag je mee naar de ondiepe wrakken van Coron en Pescador Island. Bewaar Monad Shoal en de diepe wrakken voor als je je Advanced hebt: dat zijn de duiken waarvoor je terugkomt, niet de duiken waarmee je begint.