Java is het eiland waar je reist zoals de Indonesiërs zelf: met de trein. Je stapt in Jakarta in en een paar dagen later in het oosten weer uit, en tussendoor schuiven rijstvelden, moskeeën en vulkaankegels langs je raam. Waar je op Sumatra uren in een minibusje over bergwegen hobbelt, zit je hier in een rijtuig met airco en een stopcontact bij je stoel.
Het eiland heeft twee gezichten. In het westen en het midden zijn het de steden: de hoofdstad met zijn koloniale pleinen, en Yogyakarta met Borobudur, Prambanan en een sultan in zijn paleis. Hoe verder je naar het oosten gaat, hoe hoger en kouder het wordt. Daar draait alles om de vulkanen, en om de wekker die om twee of drie uur ‘s nachts gaat. Java past bij iedereen die cultuur en natuur in één reis wil, en die het niet erg vindt om een paar keer voor zonsopkomst op een kraterrand te staan.
In de route door Indonesië is Java de middelste schakel. Je komt aan in Jakarta, met een internationale vlucht of vanuit Padang op Sumatra, en je vertrekt aan de andere kant met de veerboot naar Bali. Wie wil, maakt vanaf Java een uitstapje per vlucht naar Kalimantan.
Waarom Java?
Op Java zie je in anderhalve week meer verschillende Indonesiës dan op welk ander eiland ook: een miljoenenstad, twaalf eeuwen oude tempels en drie vulkanen die elk op hun eigen manier indruk maken.
- Het hele eiland over met goedkope, comfortabele treinen
- Borobudur en Prambanan, allebei vanuit Yogyakarta
- Zonsopkomst boven de Zandzee van Bromo
- Blauw vuur en een turquoise kratermeer bij Ijen
- Gudeg, rawon en bakso waar ze vandaan komen
- Een veerboot van drie kwartier naar Bali aan het eind
Java past bij backpackers die van treinreizen houden, tempelliefhebbers en iedereen die de vulkanen van Indonesië van dichtbij wil zien.
Onze route over Java
De route loopt van west naar oost, langs het spoor. Zo reis je nooit terug en eindig je vanzelf bij de boot naar Bali.
- Jakarta, 1 tot 2 dagen. Je landingsplek, met het oude Batavia in Kota Tua, de steegjes van Glodok en station Gambir, waar de trein naar het oosten vertrekt.
- Yogyakarta, 3 tot 4 dagen. Het culturele hart van Java: Borobudur bij zonsopkomst, Prambanan bij zonsondergang en gudeg aan Jalan Wijilan.
- Malang, 2 tot 3 dagen. Een koele bergstad met koloniale lanen en de waterval Tumpak Sewu op een paar uur rijden.
- Bromo, 2 tot 3 dagen. Je slaapt in Cemoro Lawang op de rand van de caldera en loopt na de zonsopkomst door de Zandzee naar de krater.
- Ijen, 2 tot 3 dagen. Vanuit Banyuwangi de nachtklim naar het blauwe vuur, en daarna de veerboot naar Bali.
Eén week
Met een week neem je de kern. Een nacht in Jakarta, dan de trein naar Yogyakarta voor twee dagen tempels. Daarna de trein naar Probolinggo en de minibus naar Cemoro Lawang, voor een nacht op de rand van de caldera. Na de zonsopkomst rijdt de trein je dezelfde middag naar Ketapang, en na de nachtklim naar Ijen stap je op dag zeven op de boot. Met een paar dagen extra komt Malang erbij, en daarmee Tumpak Sewu.
Tien dagen
Tien dagen is de maat waarin alle vijf de stops passen zonder dat je haast hebt. Je neemt in Yogyakarta drie dagen voor Borobudur, de oude stad en Prambanan, en in Malang twee dagen. Daarna slaap je een nacht bij Bromo en twee in Banyuwangi, zodat je na Ijen kunt uitslapen voor de overtocht.
Twee weken
Met twee weken krijgt elke stop zijn extra dag, en daarmee de uitstapjes. Een boot naar de Duizend Eilanden voor de kust van Jakarta, een jeeptocht op de Merapi bij Yogyakarta, Tumpak Sewu vanuit Malang, de savanne bij Bromo en het nationale park Baluran bij Banyuwangi. En je hebt een tweede kans op een heldere ochtend bij de vulkanen.
Beste reistijd voor Java
Java is het hele jaar warm, aan de kust rond de 31 graden. Het droge seizoen loopt van mei tot en met september, en dan heb je de beste kans op heldere ochtenden bij de tempels en de vulkanen. Bij Bromo zijn juli tot en met september het helderst, en ook het koudst: op de uitzichtpunten zakt het dan richting het vriespunt.
In de regentijd blijft Java goed te doen, want de treinen rijden gewoon en de ochtenden zijn vaak droog. Plan de tempels en de vulkanen vroeg op de dag, en houd een dag speling voor het geval de mist in de caldera blijft hangen.
Reizen door Java
Java is het enige eiland van Indonesië waar je een rondreis bijna helemaal per trein doet. Het spoor loopt van Jakarta tot de oostpunt bij Ketapang, en alle vijf de stops liggen eraan of vlakbij.
Aankomen. Internationale vluchten landen op Soekarno-Hatta, waar de vliegveldtrein je in ongeveer een uur naar het centrum brengt voor ongeveer IDR 70.000 (€3,50). Kom je van Sumatra, uit de Bungus-baai, dan vlieg je in bijna twee uur van Padang naar Jakarta.
Rondreizen. De treinen van KAI zijn je ruggengraat. Jakarta naar Yogyakarta duurt ongeveer zes uur, met eksekutif vanaf ongeveer €28 en ekonomi voor ongeveer de helft. Van Yogyakarta naar Malang of naar Probolinggo ben je ongeveer zeven uur onderweg, en van Probolinggo naar Ketapang ongeveer vier. Naar de vulkanen ga je het laatste stuk over de weg: een minibus van Probolinggo naar Cemoro Lawang, een jeep vanuit Malang, of een tour vanuit Banyuwangi naar de krater. In de steden bestel je een Grab of Gojek.
Verder de route op. Vanuit Ketapang vaart de veerboot dag en nacht, ongeveer elk uur, in zo’n drie kwartier naar Gilimanuk op Bali. Als voetganger betaal je rond IDR 10.600 (€0,50), en je kaartje koop je vooraf via Ferizy, de app van veerdienst ASDP. Van Gilimanuk rijd je in drie tot vier uur naar Canggu, de eerste stop op Bali.
- AankomstVlucht naar Jakarta, ook vanaf Padang op Sumatra
- Jakarta naar YogyakartaTrein vanaf Gambir, ongeveer 6 uur
- Yogyakarta naar MalangTrein, ongeveer 7 uur
- Probolinggo naar KetapangTrein van Bromo naar Ijen, ongeveer 4 uur
- Naar BaliVeerboot Ketapang naar Gilimanuk, ongeveer 45 minuten
Praktische informatie
Java is een van de goedkoopste eilanden van Indonesië. Een bed kost je zes tot tien euro, een maaltijd in een warung anderhalf tot twee euro, en zelfs de treinen zijn betaalbaar. Het geld gaat zitten in de entreegelden: reken voor Borobudur, Prambanan, Bromo en Ijen samen op zo’n zestig euro. Voor het visum lees je onze visumpagina, en welke prikken je nodig hebt staat bij vaccinaties voor Indonesië.
Je boekt in de app Access by KAI, of via Tiket.com of Traveloka als je buitenlandse kaart wordt geweigerd. Bij elke boeking vul je je paspoortnummer in, en dat paspoort neem je mee naar het perron. Boek een paar dagen vooruit, in het weekend en rond feestdagen zitten de treinen vol.
Drie dingen op Java koop je online voor je gaat: je klimticket voor Borobudur op ticket.borobudurpark.com, je entree voor Bromo op bromotenggersemeru.id en je veerbootkaartje naar Bali via Ferizy. Voor Ijen heb je als buitenlander een erkende gids nodig, en die regelt je hostel.
Je reist door de tropen, maar neem toch een jas, muts en handschoenen mee. Op de uitzichtpunten van Bromo is het bij zonsopkomst rond het vriespunt, en op de kraterrand van Ijen 's nachts tien graden of minder. Malang zelf is al een stuk koeler dan de kust.
Java is grotendeels islamitisch. Bedek je schouders en knieën bij moskeeën, tempels en het paleis in Yogyakarta. Valt je reis in de ramadan, dan zijn veel warungs overdag dicht, en gaan aan het eind van de middag de kraampjes open waar iedereen samen het vasten breekt.
Backpacker-budget: ongeveer €24 per dag
- €7hostelbed
- €1,70lokale maaltijd
- €2,70biertje
- €13treinrit van Yogyakarta naar Malang
Richtprijzen voor één backpacker; met een feestje of een duik erbij loopt het snel op.
Rebels on the Road tip
Kijk voor je je reis vastlegt wanneer Lebaran valt, het einde van de ramadan. In de dagen ervoor en erna reist half Java naar zijn familie, en dan zijn de treinen weken van tevoren uitverkocht, ook de dure klassen. Valt je reis in die periode, boek dan al je treinen in één keer zodra de verkoop opengaat, of draai je route om en begin met de vulkanen in het oosten. Op de dag van Lebaran zelf zijn de steden juist stil, en dan heb je Kota Tua of het paleis in Yogyakarta bijna voor jezelf.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen heb je nodig op Java?
Tien dagen voor alle vijf de stops, een week als je Malang overslaat en via Probolinggo rechtstreeks naar Bromo gaat, en twee weken als je ook de uitstapjes wilt doen, zoals Tumpak Sewu, de Merapi en Baluran.
Waar begin je op Java?
In Jakarta, want daar landen de internationale vluchten en de vlucht vanaf Padang op Sumatra. Van daar reis je met de trein naar het oosten en eindig je bij de veerboot naar Bali. Kom je van Bali, dan doe je dezelfde route andersom.
Hoe reis je over Java?
Met de trein van KAI, die van Jakarta tot Ketapang aan de oostpunt rijdt. Voor de laatste kilometers naar Bromo en Ijen neem je een minibus, jeep of tour, en in de steden een Grab of Gojek.
Is Java duur voor backpackers?
Nee. Met ongeveer €24 per dag kom je rond, en in Yogyakarta en Malang lukt het met minder. Reken de entreegelden apart: Borobudur kost met beklimming ongeveer €23, Bromo €11 tot €16 en Ijen €5 tot €7,50.
Kun je Bromo en Ijen combineren?
Ja, ze liggen allebei in Oost-Java. Van Probolinggo bij Bromo rijdt de trein in ongeveer vier uur naar Ketapang bij Banyuwangi, de uitvalsbasis voor Ijen. Veel hostels in Malang verkopen ook een tour van een paar dagen die allebei combineert en eindigt bij de boot naar Bali.
Hoe kom je van Java naar Bali?
Met de veerboot van Ketapang naar Gilimanuk, die dag en nacht vaart. De overtocht duurt zo’n drie kwartier en kost rond €0,50. Koop je kaartje vooraf via Ferizy. Op Bali betaal je eenmalig een toeristenbelasting van IDR 150.000, ongeveer €7,50.
