Backpacken in Ijen
Om twee uur ‘s nachts sta je op een parkeerplaats in het bos, met een hoofdlamp op en een gasmasker om je nek. Anderhalf uur later kijk je vanaf de rand van een krater naar beneden, en daar, diep in het donker, dansen blauwe vlammen tussen de rotsen. Het is brandend zwavelgas, en er zijn maar weinig plekken op aarde waar je het zo kunt zien.
Dan wordt het licht, en zie je waar je eigenlijk staat. Onder je ligt een turquoise meer, het grootste zure kratermeer ter wereld, met witte rook die van de oever opstijgt. En langs het pad lopen mannen met manden vol gele zwavelbrokken op hun schouders, tachtig kilo of meer, omhoog uit de krater. Ijen is mooi, ruig en confronterend tegelijk.
Je uitvalsbasis is Banyuwangi, de stad op de oostpunt van Java. Vanaf hier ga je ‘s nachts naar de krater, en de dag erna stap je in Ketapang op de veerboot naar Bali, voor nog geen vijftig cent. Plan twee tot drie dagen: een om aan te komen, een nacht voor Ijen, en een om uit te slapen voor je overvaart.
Waarom Ijen populair is onder backpackers
- Het blauwe vuur, een van de weinige plekken ter wereld
- Zonsopkomst boven het turquoise kratermeer
- Een nachtklim die je nooit vergeet
- De laatste stop op Java voor de veerboot naar Bali
- Goedkope en uitstekende hostels in Banyuwangi
- Koffieplantages op de hellingen van de vulkaan
- Baluran, het savannepark van Java, om de hoek
- Makkelijk te combineren met Bromo
Beste reistijd voor Ijen
Ijen kun je het hele jaar beklimmen, maar in het droge seizoen, van mei tot en met oktober, is het pad droog en de kans op een heldere ochtend het grootst. Op de kraterrand is het ‘s nachts koud, rond de tien graden of minder.
De temperaturen hierboven zijn die van Banyuwangi aan de kust. Op de kraterrand is het ‘s nachts ruim twintig graden kouder, dus neem een warme laag mee, wat de maand ook is.
Backpacker-budget: ongeveer €25 per dag
- €7hostelbed
- €1,50lokale maaltijd
- €2,50biertje
- €0,50veerboot naar Bali
Richtprijzen voor een backpackersdag in Ijen; met een tour of een avond stappen erbij loopt het snel op.
Beste wijk voor backpackers
Banyuwangi en Ketapang
De meeste backpackers slapen in Banyuwangi zelf, in het centrum. Daar zitten de hostels, de warungs en de minimarkten, en de tours naar Ijen halen je er om middernacht op. Naar de parkeerplaats bij het pad, Paltuding, is het een uur tot anderhalf rijden.
Wil je de dag erna meteen naar Bali, slaap dan in Ketapang, een paar kilometer noordelijker. Het treinstation en de veerhaven liggen daar op een paar minuten lopen van elkaar.
Rust en koffieplantages? Op de helling van de vulkaan, rond Licin, liggen homestays dichter bij de krater.
Waarom kiezen voor Banyuwangi?
- De meeste en beste hostels
- Tours naar Ijen halen je aan de deur op
- Goedkope warungs en minimarkten
- Treinen en veerboot dichtbij
- Uitslapen na de nachtklim in een stad met alles bij de hand
- Vertrekpunt voor Baluran en de stranden in het zuiden
Kom je met de trein en ga je meteen door naar Bali, kies dan Ketapang.
Beste hostels in Ijen
Snooze Hostel Banyuwangi
Snooze is een klein hostel midden in Banyuwangi, met een slaapzaal met airco en een handvol privékamers, van eenvoudig met ventilator tot een deluxe kamer met eigen badkamer. Het team regelt je nachtklim naar Ijen en weet de beste warungs in de buurt. Met een 9,8 uit ruim vierhonderd reviews is het een van de best beoordeelde hostels van Java.
Ideaal voor
- Solo reizigers
- Wie de tour naar Ijen via het hostel wil boeken
- Uitslapen na de nachtklim
Ijen Backpacker
Ijen Backpacker is een familiehostel in Ketapang, op twee minuten lopen van het treinstation en vier minuten van de veerhaven naar Bali. Er zijn slaapzalen en privékamers, gratis water, thee en koffie, en het hostel organiseert eigen tours naar de krater. De perfecte plek als je met de trein aankomt, ‘s nachts naar Ijen gaat en de volgende dag de boot neemt.
Ideaal voor
- Wie met de trein aankomt
- Doorreizen naar Bali
- Backpackers die alles in één pakket willen
Zzz Ijen Hostel
Zzz Ijen Hostel ligt aan de rand van het centrum van Banyuwangi, op vijf minuten lopen van de markt en een kilometer van de kust. Je kiest tussen slaapzalen en kamers met airco, eigen badkamer en warm water. Een rustige plek om bij te komen, voor of na de krater.
Ideaal voor
- Backpackers die rust zoeken
- Stellen die een eigen kamer willen
- Een stop tussen Bromo en Bali
Beste activiteiten in Ijen
De nachtklim en het blauwe vuur
Vanaf Paltuding loop je in het donker ongeveer drie kilometer omhoog naar de kraterrand, in een tot twee uur. Wie het blauwe vuur wil zien, daalt daarna met een gids nog een half uur tot drie kwartier de krater in.
Zo werken de regels
- Buitenlanders mogen sinds 2024 alleen met een erkende gids de berg op
- In de krater draag je een gasmasker; tours hebben er een bij, anders huur je er een bij het pad
- Bij te veel gas of verhoogde activiteit gaat de afdaling naar het blauwe vuur dicht, of het hele pad
- Tours regelen je kaartje en vaak ook de verzekering en de gezondheidsverklaring die soms gevraagd worden
De regels zijn de laatste jaren een paar keer veranderd. Vraag bij je hostel hoe het er nu voor staat, en boek je gids bij een bekend adres, niet bij iemand die je op de parkeerplaats aanspreekt.
Zonsopkomst boven het kratermeer
Als het licht wordt, zie je het meer: een turquoise plas van een kilometer breed, zo zuur dat er niets in leeft, omringd door kale kraterwanden.
Highlights
- Het turquoise meer in het eerste licht
- De rookpluimen van de zwavelbron aan de oever
- Uitzicht over de vulkanen van Oost-Java
- De afdaling over het pad in daglicht
Blijf na de zonsopkomst nog een half uur boven. De meeste groepen lopen meteen terug, en dan heb je de kraterrand bijna voor jezelf.
De zwavelmijnwerkers
In de krater wordt nog steeds met de hand zwavel gewonnen. Mannen hakken de gele brokken los bij de gasbron en dragen ze in twee manden aan een draagstok omhoog over de kraterrand en naar beneden: lasten van zeventig tot negentig kilo, soms twee keer per dag.
Goed om te weten
- Ze verdienen rond IDR 1.000 tot 1.500 per kilo: voor een volle vracht een euro of vijf
- Veel van hen werken met niet meer dan een natte doek voor hun mond
- Een deel van hen duwt nu ook karretjes met toeristen de berg op
- Het werk is zwaar en ongezond, maar voor veel families de belangrijkste inkomstenbron
Je bent hier te gast op hun werkplek. Een praatje, een glimlach en voorrang op het pad maken meer verschil dan je denkt.
Baluran National Park
Een uur ten noorden van Banyuwangi ligt Baluran, de savanne van Java: open grasvlakten met de vulkaan Baluran erachter, en met wat geluk herten, pauwen en wilde banteng.
Highlights
- Een landschap dat je op Java niet verwacht
- Herten en pauwen op de savanne
- Mangrove en een strand aan de kust
- Rustig, met weinig andere bezoekers
Een mooie dag om bij te komen van de nachtklim, voor je naar Bali gaat. Kijk naar de dieren, voer ze niet.
Zo plan je je dagen in Ijen
Met twee dagen haal je de nachtklim en de veerboot. Een derde dag geeft je Baluran of gewoon een dag om uit te slapen. Kies hieronder hoeveel dagen je hebt.
Aankomen in Banyuwangi. Met de trein uit Probolinggo of Malang naar Ketapang, inchecken en je tour voor de nacht regelen. Vroeg eten en een paar uur slapen.
's Nachts: rond middernacht ophalen voor de krater.
Ijen en de oversteek. Het blauwe vuur, de zonsopkomst boven het meer en rond negen uur terug in de stad. Slapen tot de middag.
's Middags: de veerboot van Ketapang naar Gilimanuk, en door naar het zuiden van Bali.
Ijen. Het blauwe vuur, de zonsopkomst boven het meer en rond negen uur terug in de stad. De rest van de dag slapen en eten.
's Avonds: rawon of nasi tempong in een warung.
Baluran en de oversteek. Vroeg naar de savanne van Baluran voor de dieren, en 's middags de veerboot naar Bali.
's Avonds: aankomst op Bali.
Eten en drinken in Ijen
Banyuwangi heeft een eigen keuken, en die is pittig. Probeer nasi tempong, rijst met gekookte groenten, gebakken vis of tempeh en een sambal waar je tranen van in je ogen krijgt. En pecel rawon: de zwarte runderbouillon van Oost-Java, hier geserveerd met groenten in pindasaus.
De hellingen van de vulkaan zijn bedekt met koffieplantages, en de arabica van Ijen staat bekend als een van de betere van Java. Banyuwangi is bovendien een van de grootste telers van drakenfruit van het land: de roze vruchten liggen in stapels langs de weg.
Dit eet je in Banyuwangi:
Heen en verder reizen
Banyuwangi is het eindpunt van het Javaanse spoor en het begin van Bali. Je komt hier met de trein aan en vertrekt met de boot.
Heen. Vanuit Bromo neem je de trein van Probolinggo naar Ketapang, in ongeveer vier uur. Vanuit Malang en Surabaya rijden ook treinen naar Ketapang. Boek via Access by KAI, Tiket.com of Traveloka. Banyuwangi heeft ook een klein vliegveld met binnenlandse vluchten.
Naar de krater. Zonder eigen vervoer ga je met een tour, die je aan je hostel ophaalt. Met een scooter kan het ook, maar de weg naar Paltuding is steil en in het donker lastig, en de gids heb je hoe dan ook nodig.
Verder de route op. De veerboot van Ketapang naar Gilimanuk op Bali vaart dag en nacht, ongeveer elk uur. De overtocht duurt zo’n drie kwartier en kost rond IDR 10.600 (€0,50) als voetganger. Een kaartje koop je niet meer aan de haven maar vooraf via Ferizy, de site of app van veerdienst ASDP. Van Gilimanuk rijd je in drie tot vier uur naar Canggu in het zuiden. Op Bali betaal je eenmalig een toeristenbelasting van IDR 150.000 (€7,50): meer daarover op de pagina over Bali.
- Vanaf ProbolinggoTrein naar Ketapang, ongeveer 4 uur
- Naar de kraterTour vanaf je hostel, 1 tot 1,5 uur rijden
- VeerbootKetapang naar Gilimanuk, ongeveer 45 minuten
- CangguVanaf Gilimanuk 3 tot 4 uur rijden
- BaluranOngeveer 1 uur rijden naar het noorden
Veilig op pad in Ijen
Ijen is een actieve vulkaan met giftig gas in de krater. Bij verhoogde activiteit of te veel gas sluiten de parkbeheerders de afdaling of het hele pad, soms zonder veel aankondiging. Check vlak voor je gaat bij je hostel of de parkbeheerder hoe het ervoor staat, en kijk op Nederland Wereldwijd voor het reisadvies.
- Een goed passend gasmasker dragen in de krater, en omhoog lopen als je hoest of duizelig wordt
- Je gids volgen in het donker, het pad in de krater is steil en los
- Een hoofdlamp, warme laag, water en stevige schoenen meenemen
- De mijnwerkers voorrang geven op het smalle pad
- Afdalen naar het blauwe vuur met astma of hartklachten
- In de rookwolk blijven staan als de wind draait: ga meteen opzij en omhoog
- Een gids nemen die je op de parkeerplaats aanspreekt zonder te vragen naar zijn vergunning
- Een veerbootkaartje kopen bij iemand op straat: dat gaat via Ferizy
Rebels on the Road tip
Combineer Ijen niet met de overtocht naar Bali op dezelfde ochtend als je dat kunt vermijden. Na een nacht zonder slaap is een boot plus drie tot vier uur rijden naar het zuiden van Bali een lange dag. Slaap na de krater een paar uur in Banyuwangi, eet een bord nasi tempong, en neem de boot in de middag of de volgende ochtend. Dan kom je uitgerust aan, en begint Bali zoals het hoort.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen heb je nodig voor Ijen?
Twee tot drie dagen in Banyuwangi. Met twee doe je de nachtklim en de veerboot; met een derde dag komt Baluran erbij of een dag om uit te slapen.
Heb je een gids nodig voor Ijen?
Ja. Buitenlanders mogen sinds 2024 alleen met een erkende gids de berg op. Tours vanuit Banyuwangi hebben er een bij, net als een gasmasker voor in de krater.
Zie je het blauwe vuur altijd?
Nee. Het is alleen zichtbaar in het donker, en mist, regen of te veel gas kunnen het verbergen. Bij te veel gas sluit de afdaling naar het vuur. De zonsopkomst boven het kratermeer is ook zonder blauw vuur de klim waard.
Is Ijen gevaarlijk?
Het zwavelgas in de krater is giftig, dus draag een goed gasmasker, volg je gids en loop omhoog als je hoest of duizelig wordt. Met astma of hartklachten kun je beter op de kraterrand blijven. Check vooraf of het pad open is.
Wat kost Ijen?
De entree is rond IDR 100.000 tot 150.000, ongeveer €5 tot €7,50, afhankelijk van werkdag of weekend. Een tour vanuit Banyuwangi met vervoer, gids en gasmasker kost meer; vraag bij je hostel wat er precies in zit.
Hoe kom je van Ijen naar Bali?
Met de veerboot van Ketapang naar Gilimanuk, die dag en nacht vaart. De overtocht duurt zo’n drie kwartier en kost rond €0,50. Koop je kaartje vooraf via Ferizy. Van Gilimanuk is het drie tot vier uur rijden naar Canggu.
Waar slaap je het best voor Ijen?
In Banyuwangi, waar de hostels zitten en de tours je ophalen. Ga je de dag erna meteen naar Bali, dan is Ketapang handig, naast het station en de veerhaven.
Bronnen: hostelbeoordelingen van Hostelworld, tours en reviews van GetYourGuide, vervoer en reistijden van 12Go, visumregels van Nederland Wereldwijd (zie onze visumpagina). Het dagbudget is onze eigen schatting op basis van hostel-, eet- en vervoersprijzen. Zo werken we.
