Indonesië is voor duikers een land om een hele reis omheen te bouwen. In het westen haal je goedkoop je brevet tussen de schildpadden, in het midden zweven manta’s met een spanwijdte van een paar meter onder je snorkel, en helemaal in het oosten ligt Raja Ampat, waar volgens biologen meer koraalsoorten leven dan waar ook ter wereld. Daartussen liggen wrakken vanaf het strand, een meer vol kwallen die niet steken en baaien die je alleen met een vissersboot bereikt.
Het mooie is dat de plekken in een logische volgorde liggen. Je begint waar het water rustig is en de cursussen goedkoop zijn, en je eindigt waar de stroming hard is en het rif op zijn rijkst. Wie zo reist, komt in Komodo en Raja Ampat aan met de ervaring die je daar nodig hebt.
Hieronder lees je per plek voor welk niveau het is, in welke maanden je gaat en wat het kost. En waar je op let met je verzekering en het reisadvies, want daar komen duiken en plannen samen.
De Gili-eilanden: je brevet tussen de schildpadden
De Gili’s zijn een van de goedkoopste plekken in Indonesië om te leren duiken. Het water is warm, de duikstekken liggen op een paar minuten varen, en op Gili Trawangan en Gili Air zitten tientallen duikscholen. Groene zeeschildpadden en karetschildpadden zie je bij bijna elke duik, en vaak al met je snorkel vanaf het strand.
- Niveau: perfect voor beginners. Een Open Water haal je in drie tot vier dagen, en een proefduik kan ook.
- Seizoen: je duikt hier het hele jaar. Mei tot en met september is droog met een kalme zee, juli en augustus zijn het drukst. In die zomermaanden drijven er vaker kwallen bij de kust, dus vraag je duikschool wat er die week rondzwemt.
- Kosten: een Open Water rond IDR 5.500.000 (ongeveer €275), een funduik IDR 600.000 tot 700.000 (ongeveer €30 tot €35), plus een eenmalige rifbijdrage.
Loop een paar scholen binnen voor je kiest. Een kleine groep en een instructeur bij wie je je op je gemak voelt zijn meer waard dan een paar euro korting. En snorkel ook eens bij Nest voor de kust van Gili Meno, een cirkel van 48 beelden op drie tot zes meter diepte waar langzaam een rif overheen groeit. Welk eiland bij je past, lees je in welk Gili-eiland kies je.
Ons oordeel: de fijnste plek om te beginnen, met schildpadden als klasgenoten en een strand dat op je wacht na de laatste duik
Amed: een wrak vanaf het strand
Amed is een kustweg van veertien kilometer langs vissersdorpjes in het oosten van Bali, en in bijna elke baai begint het rif een paar slagen van het strand. Twintig minuten verderop, bij Tulamben, ligt de USAT Liberty: een Amerikaans vrachtschip uit 1942, ruim honderd meter lang en overwoekerd met koraal, op een zandhelling van een paar meter tot ongeveer dertig meter diep. Je loopt er gewoon het water in.
- Niveau: ook voor beginners, want het bovenste deel van het wrak ligt ondiep en is zelfs met een snorkel te zien. Een Open Water haal je hier in drie tot vier dagen. En Amed is een van de beste plekken op Bali om te leren freediven, met een beginnerscursus van meestal twee tot drie dagen.
- Seizoen: mei tot en met oktober, met een kalme zee en het beste zicht. In het regenseizoen duik je nog prima, alleen is het zicht na een flinke bui wat minder.
- Kosten: een halve dag met twee duiken op de Liberty vanaf ongeveer IDR 1.100.000 (€55). Snorkelen bij Jemeluk is gratis met je eigen masker, en met een boot langs meer stekken vanaf ongeveer €20. Het dorp zelf is goedkoop, met ongeveer €24 per dag exclusief duiken.
Ga vroeg naar Tulamben. Om acht uur heb je het wrak bijna voor jezelf, voor de dagjesmensen uit het zuiden aankomen. Bali Fab Dive Center combineert een duikschool met een guesthouse en slaapzalen, handig als je hier een cursus doet.
Meer over de kust staat in de highlights van Amed.
Ons oordeel: het rustigste duikdorp van Bali, met een wrak dat je als beginner al kunt zien en als gevorderde nog niet uit bent
Nusa Penida: manta’s zonder brevet
Voor de zuidwestkust van Nusa Penida komen het hele jaar rifmanta’s naar een poetsstation, waar kleine visjes hun huid schoonmaken. Je ligt op het water, en onder je zweven ze voorbij. Daarvoor hoef je niet te duiken: een snorkeltrip naar Manta Point gaat vaak langs Crystal Bay en het rif bij Toyapakeh.
- Niveau: iedereen die kan snorkelen. De zee kan wel woelig zijn, dus neem iets tegen zeeziekte mee.
- Seizoen: de manta’s zijn er het hele jaar. April tot en met juni geeft het beste zicht bij Manta Point, en juli tot en met oktober is voor duikers het seizoen van de mola mola, met kouder water rond het eiland. In de natte maanden is het water troebeler en kan een boot een paar keer per maand uitvallen.
- Kosten: een snorkeltrip vanaf ongeveer €20, met boot en uitrusting.
Zie je ze, blijf dan een paar meter van ze af, raak ze niet aan en jaag ze niet achterna. Dan blijven ze rustig hun rondjes zwemmen en zie je ze het langst. De rest van het eiland vind je in de highlights van Nusa Penida.
Ons oordeel: de makkelijkste kans op manta’s in het hele land, op een half uur varen van Sanur
Komodo: manta’s en stroming vanuit Labuan Bajo
In Komodo National Park brengen sterke stromingen voedsel uit de diepzee het park in, en daar komt alles op af. Bij Manta Point draaien manta’s hun rondjes, bij Batu Bolong zie je rifhaaien en grote scholen vis, en schildpadden zijn er op bijna elke duik. Het koraal ziet er nog gezond uit.
- Niveau: de meeste stekken zijn voor Advanced-duikers, en de stroming kan hard en grillig zijn. Duik altijd met een ervaren gids. Rond Labuan Bajo kun je ook je brevet halen, en snorkelaars zien bij Manta Point vaak precies hetzelfde als duikers.
- Seizoen: het droge seizoen loopt van ongeveer april tot en met november. Oktober en november zijn goed om te duiken en rustiger. Van december tot en met maart kan de zee ruw zijn en vallen er weleens boten uit.
- Kosten: een dag met drie duiken vanaf ongeveer €130, plus een kleine duikheffing van het park. De parkentree is IDR 250.000 (ongeveer €12,50) voor een dag, met toeslagen voor duiken. In het stadje kom je rond met ongeveer €35 per dag.
Sinds april 2026 laat het park nog 1.000 bezoekers per dag toe, en van juli tot en met oktober raken dagen vol. Boek je duikdag daarom een paar dagen vooruit en vraag of je bureau je vergunning al heeft. Wil je ook de varanen en Padar zien, lees dan de Komodo-boottocht vanuit Labuan Bajo.
Ons oordeel: de plek waar je Advanced zich terugbetaalt, met manta’s die op de stroming komen eten
Raja Ampat: het rijkste rif ter wereld
Raja Ampat is een archipel van honderden eilanden voor de kust van Papoea, en onder water een van de beste duikgebieden ter wereld. Op Cape Kri werd ooit een record gevestigd voor het grootste aantal vissoorten tijdens één duik. Bij Manta Sandy, vlak bij Arborek, cirkelen mantaroggen boven een poetsstation op de bodem. En het mooiste kost niets extra: bij de steigers van Yenbuba, Arborek en Sawinggrai hangen scholen vissen tussen de palen, met schildpadden en rifhaaitjes in het ondiepe.
- Niveau: op veel plekken staat stroming, dus Advanced is handig. Haal je brevet liever eerder op je reis, op Bali of de Gili’s, en kom hier met ervaring. Snorkelen vanaf de steigers kan iedereen, al kan ook daar de stroming sterk zijn: vraag je homestay waar je veilig snorkelt.
- Seizoen: oktober tot en met april, met een kalme zee en de grootste kans op manta’s. Van juni tot en met september waait er een stevige zuidenwind, maar in de luwte van Kri, Gam en Mansuar snorkel je dan nog steeds prachtig.
- Kosten: reken op ongeveer IDR 700.000 (€35) of meer per duik. Daarnaast betaal je ongeveer €50 per dag, met een homestay van €20 tot €30 per persoon inclusief drie maaltijden, en eenmalig ongeveer IDR 1.700.000 (€85) aan heffingen. Het is de duurste stop van Indonesië.
Op de eilanden zijn geen pinautomaten, dus pin genoeg in Sorong of Waisai. Neem je eigen snorkelset mee, want huren kan niet overal en je gebruikt hem elke dag. Hoe je er komt en waar je slaapt, staat in onze reisgids voor Raja Ampat.
Ons oordeel: het eindpunt van elke duikreis door Indonesië, en elke euro waard als je er met ervaring aankomt
Derawan en de Bungus-baai: voor snorkelaars
Op Derawan, voor de kust van Oost-Kalimantan, wonen de groene zeeschildpadden onder je terras. Ze grazen het hele jaar op het zeegras bij de steigers, en je snorkelt er gratis naartoe. Met een gedeelde speedboot ga je naar Kakaban, waar je in een meer tussen duizenden kwallen zwemt die hun steek grotendeels kwijt zijn, en naar Sangalaki, waar het hele jaar manta’s vlak onder het oppervlak langs het rif komen. Duiken kan bij de resorts op Maratua, met een gids vanwege de stroming in de geul waar scholen barracuda’s zwemmen. De beste tijd is juni tot en met oktober, en met ongeveer €45 per dag kom je rond als je de boten deelt. Zie de highlights van Derawan.
In de Bungus-baai bij Padang, het eindpunt van een reis over Sumatra, snorkel je bij Pagang boven een scheepswrak in ondiep water. Een dagtocht met lunch kost vanaf ongeveer IDR 200.000 (€10), en snorkelspullen en zwemvesten huur je in Sungai Pisang. Ga tussen juni en september, als de zee het rustigst is. Meer in de highlights van de Bungus-baai.
Ons oordeel: Derawan voor wie schildpadden en manta’s wil zonder fles, Bungus voor een zachte afsluiter op Sumatra
Je verzekering en het reisadvies
Waar duiken en plannen samenkomen, is bij je verzekering. Niet elke reisverzekering dekt duiken en snorkelen. Lees de voorwaarden van je reisverzekering na voordat je een cursus of duikdag boekt, en duik bij een PADI- of SSI-school. Na je laatste duik wacht je minstens een dag voordat je vliegt. In Raja Ampat komt dat goed uit: plan je laatste dag als rustdag in je hangmat en vlieg pas daarna vanuit Sorong.
Bij Raja Ampat hoort ook een blik op het reisadvies. Raja Ampat en Sorong horen bij de provincie Zuidwest-Papoea, maar liggen ver van de onrustige hooglanden waar de reisadviezen over gaan. Voor Nederlanders geldt daar kleurcode geel, net als voor het grootste deel van Indonesië. Reis je met een Belgisch paspoort, let dan op: de FOD Buitenlandse Zaken raadt niet-essentiële reizen af naar alle zes de Papoea-provincies, dus ook naar Raja Ampat. Check in elk geval vooraf wat je verzekering daar dekt. Het actuele advies voor jouw paspoort staat op onze visumpagina.
Papoea is bovendien malariagebied. Bespreek bij je reisvaccinaties of je preventie nodig hebt, en kijk op onze vaccinatiepagina.
De regels onder water
- Raak geen koraal aan en ga er niet op staan, ook niet bij laag water of met je flippers.
- Blijf een paar meter van manta’s en schildpadden af, en zwem naast een manta, nooit erachteraan of eronder. Zwem nooit boven een schildpad die naar boven wil om adem te halen.
- Gebruik zonnebrand die niet schadelijk is voor het rif. In het meer van Kakaban zwem je helemaal zonder zonnebrand en zonder vinnen.
- Let op de stroming. Snorkel langs de kust, zwem op de Gili’s niet van het ene eiland naar het andere, en ga in Komodo bij harde stroming niet zonder gids het water in.
- Freedive nooit alleen, altijd met een buddy.
- Kies een boot met reddingsvesten en goede recente reviews, en vaar niet uit als de zee ruw is.
Een duikroute door Indonesië
Reis je van west naar oost, dan bouw je vanzelf je niveau op. Begin in Amed of op de Gili’s met je Open Water, duik daar een paar dagen door voor je ervaring, en snorkel onderweg met de manta’s van Nusa Penida. Vlieg daarna naar Labuan Bajo voor de stroming van Komodo, en eindig in Raja Ampat, waar je met al die duiken in je logboek het meest ziet. Hoe dat in een reis past, lees je in onze route van vier weken door Indonesië, en wanneer welke zee op zijn best is in de beste reistijd voor Indonesië.
Waar begin je met duiken in Indonesië?
Op de Gili-eilanden of in Amed. Op de Gili’s haal je je Open Water in drie tot vier dagen voor ongeveer €275, tussen de schildpadden en met tientallen scholen om uit te kiezen. In Amed duik je vanaf het strand, en het wrak van de USAT Liberty bij Tulamben ligt deels zo ondiep dat je het als beginner al ziet.
Daarna wordt het spannender. Komodo en Raja Ampat zijn wereldklasse, maar met stroming op veel plekken, en daar is Advanced handig. Wil je manta’s zonder brevet, snorkel dan bij Nusa Penida, Komodo of Sangalaki bij Derawan.
Ons advies: haal je brevet in het westen, bewaar Raja Ampat voor het eind en check voor je eerste duik wat je reisverzekering dekt. Reis je met een Belgisch paspoort, kijk dan ook even naar het Belgische advies voor Papoea voor je naar Sorong vliegt. Dan komt het rijkste rif ter wereld op het moment dat je er echt klaar voor bent.
