Op Nusa Penida draait alles om de randen van het eiland: de kliffen erboven, de baaien eronder en de manta’s die voor de kust hun rondjes zwemmen. Het binnenland is droog en kaal, de wegen zijn smal en steil, en elke bezienswaardigheid ligt aan het eind van een stuk dat je eerst moet overleven. Juist daarom voelt elke aankomst als een beloning.
De truc op dit eiland is de klok. De tourbusjes rijden allemaal hetzelfde rondje, op dezelfde uren, en wie een paar uur eerder of later gaat, ziet dezelfde plekken in een heel andere stemming. Zeven uur ‘s ochtends bij Kelingking is een andere klif dan elf uur.
Dus: welke plekken verdienen je vroege wekker, en wat doe je met de uren daartussen?
Hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel dagen je nodig hebt, lees je in onze reisgids voor Nusa Penida.
Snorkelen met manta’s bij Manta Point
Je ligt op het water, je masker net onder het oppervlak, en uit het blauw schuift een donkere vorm met een spanwijdte van een paar meter onder je door. Dan nog een. Voor de zuidwestkust van Penida ligt een poetsstation waar kleine visjes de huid van rifmanta’s schoonmaken, en de manta’s komen er het hele jaar.
Een snorkeltrip kost vanaf ongeveer €20, met boot en uitrusting, en vertrekt vanaf Penida of Lembongan. Meestal zitten er nog drie stops bij, zoals Crystal Bay en het rif bij Toyapakeh, waar je schildpadden en tropische vis ziet. Een brevet heb je niet nodig.
De zee kan hier woelig zijn, dus neem iets tegen zeeziekte als je daar gevoelig voor bent. Is het te ruw, dan wijkt de boot uit naar een andere plek. Zekerheid bestaat niet, maar de kans is groot.
Blijf een paar meter van de manta’s af, raak ze niet aan en zwem ze niet achterna. Dan draaien ze rustig hun rondes, en zie je ze het langst.
Ons oordeel: het moment waar je nog weken over praat, en dat zonder één duikles
Kelingking voor de dagjesmensen
De foto ken je al: een groene rotsrug die als een T-rex de zee in kruipt, met onderaan een wit strand en water in drie kleuren blauw. Wat de foto niet laat zien, is hoe stil het er om zeven uur ‘s ochtends is. Dan heb je de rand bijna voor jezelf, en is het nog koel.
Bovenop kijken is genoeg voor een geweldige ochtend. Wie meer wil, daalt af langs een steil en ruw pad met touwen en houten leuningen naar het strand. Trek schoenen met grip aan en neem minstens een liter water mee, want de weg terug omhoog is zwaarder dan de afdaling. Slippers laat je voor deze afdaling in je hostel.
Vroeg op de dag zwemmen er soms manta’s in de baai, nog een reden om op tijd te zijn. Je betaalt een kleine bijdrage voor parkeren en entree. Klim niet over de afzetting voor een foto op de rand: het uitzicht is van achter de afzetting net zo mooi.
Ons oordeel: het bekendste uitzicht van het land, en om zeven uur ook het mooiste
Broken Beach en Angel’s Billabong
Twee natuurwonderen op een paar minuten lopen van elkaar aan de westkust. Broken Beach is een perfecte ronde baai met een rotsboog waar de zee doorheen stroomt. Angel’s Billabong is een poel met helder water op de rand van de oceaan, met de golven er vlak achter.
Een wandelpad over de klif verbindt de twee, en je combineert ze makkelijk met Kelingking op dezelfde ochtend. Ook hier betaal je alleen een kleine bijdrage voor parkeren.
Zwemmen in de Billabong doe je bij laagwater en een kalme zee. Kijk eerst een paar minuten naar de golven. Slaan ze over de rand, geniet dan van het uitzicht vanaf de kant en bewaar je duik voor Crystal Bay.
Ons oordeel: twee keer stilvallen binnen tien minuten lopen
De oostkust: Diamond Beach en Atuh
De andere kant van het eiland krijgt een eigen dag, en die verdient hij. Diamond Beach bereik je via een trap die in de rotswand is uitgehakt, en bij elke bocht in die trap snap je de naam een beetje beter. Ernaast ligt Atuh, een baai met rotseilandjes waar je kunt zwemmen.
Bovenop de klif kijk je uit over de rotseilandjes van Thousand Islands, en onderweg staat het boomhuis van Molenteng op de rand. Per strand en voor parkeren betaal je een kleine bijdrage.
Vanaf de noordkust rijd je ongeveer anderhalf uur. Ga ‘s ochtends, dan ligt de oostkust in het zonlicht. Het is hier rustiger dan in het westen, en dat merk je op de trap.
Ons oordeel: de dag waarop Penida even van jou alleen lijkt
Nusa Lembongan en Ceningan
Een kwartier varen van Penida verandert het tempo. Lembongan is klein genoeg om te lopen of te fietsen, en een gele hangbrug, de Yellow Bridge, brengt je naar Nusa Ceningan. Op de twee eilandjes liggen kleine baaien met wit zand, zoals Dream Beach en Sandy Bay.
Het hoogtepunt komt aan het eind van de middag bij Devil’s Tear. Bij een flinke golfslag beukt de zee tegen de rotsen en spuit het water hoog de lucht in. Kom op tijd en zoek een plek waar de nevel je net niet raakt, of juist wel.
Blijf er een nacht als het kan. Als de dagjesmensen terug zijn naar Bali, ligt de vis van die dag op de grill bij de strandtentjes van Jungut Batu, en is Lembongan op zijn mooist.
Ons oordeel: het rustige broertje dat je een volle dag gunt
Afkoelen in Crystal Bay
Na een ochtend klifkijken wil je maar één ding: het water in. Crystal Bay is daarvoor de plek. Hij zit vaak in de snorkeltrips naar Manta Point, en het is de plek waar je zwemt als Angel’s Billabong te wild is.
Zet hem in je dag na de westkust. Wie vroeg is begonnen, ligt hier rond elf uur al in het water, als de eerste groepen pas aankomen.
Ons oordeel: de beste beloning voor een vroege wekker
Heb je tijd over op Nusa Penida?
De mangroven van Lembongan
Op Lembongan verken je de mangroven met een bootje of een kano, of op een sup. Een rustige ochtend tussen de wortels, en een mooi contrast met de kliffen van Penida.
Zonsondergang aan de noordkust
Aan de noordkust, tussen Toyapakeh en Ped, zakt de zon ‘s avonds boven Lembongan aan de overkant. Zoek een plek aan het water, haal iets te drinken en blijf zitten tot het donker is.
Duiken voor de mola mola
Ben je duiker, kijk dan naar juli tot en met oktober. Het water rond het eiland is dan kouder, en dat is het seizoen van de mola mola voor duikers. Check vooraf of je reisverzekering duiken dekt.
Nasi campur in Ped
Langs de noordkust eet je nasi campur en mie goreng bij de warungs, voor een euro of twee. Op een dag langs de kliffen is er verderop weinig, dus neem water en iets te eten mee.
Onze vijf highlights van Nusa Penida
Heb je drie of vier dagen? Dan zijn dit de vijf die je niet wilt missen:
- Snorkelen boven de manta’s bij Manta Point
- Kelingking om zeven uur, met schoenen met grip als je afdaalt
- Broken Beach en Angel’s Billabong, met een oog op het tij
- Een dag oostkust langs Diamond Beach, Atuh en Thousand Islands
- Een dag Lembongan en Ceningan, met Devil’s Tear aan het eind van de middag
Blijft er tijd over, plan dan een avond op Lembongan, als de laatste dagtrip vertrokken is.
Dus wat moet je echt gedaan hebben op Nusa Penida?
Twee dingen, en ze passen in dezelfde dag. Sta om zeven uur op de rand van Kelingking, als de klif nog stil is en het licht zacht. En leg je een paar uur later op het water bij Manta Point, met je gezicht in het blauw en een manta onder je.
De rest van het eiland volgt vanzelf. De westkust met Broken Beach en de Billabong, de trap naar Diamond Beach, de golven van Devil’s Tear: allemaal mooi, allemaal mooier als je eerder bent dan de busjes. Spreek de avond ervoor een chauffeur af met een paar mensen uit je hostel, en draai de dag om.
En gun jezelf een nacht op Lembongan. Na de kliffen van Penida is een avond aan de grill op Jungut Batu precies het juiste tempo om af te sluiten.





