Backpacken op Derawan
Je staat aan het eind van een houten steiger, het water onder je is zo helder dat je de zeegrasvelden ziet liggen, en dan komt er een kop boven. Een groene zeeschildpad haalt adem, kijkt even om zich heen en zakt weer terug naar zijn ontbijt. Tien meter verderop doet een tweede hetzelfde. Op Derawan hoef je niet naar de schildpadden te zoeken. Ze wonen onder je terras.
Derawan is een klein eiland voor de kust van Oost-Kalimantan, en het is de toegangspoort tot een hele archipel in de Celebeszee. Een uur varen verderop ligt Maratua, een groot hoefijzervormig eiland om een turquoise lagune. Daarnaast ligt Kakaban, met in het midden een meer dat ooit van de zee werd afgesloten en waarin duizenden kwallen zweven die hun steek zijn kwijtgeraakt. En op Sangalaki glijden manta’s met een spanwijdte van een paar meter langs het rif.
De eilanden liggen ver van de gewone route, en dat merk je: geen feestboten, geen rijen ligbedden, wel paalwoningen boven het water en een dorp waar je fietst in plaats van scootert. Plan vier tot vijf dagen, want alleen de reis vanaf het vliegveld kost al een halve dag. Reken op ongeveer €45 per dag, en neem je zwembril mee naar het ontbijt.
Waarom Derawan populair is onder backpackers
- Zwemmen met zeeschildpadden vanaf de steiger
- Het kwallenmeer van Kakaban, een van de weinige ter wereld
- Manta’s bij Sangalaki
- De lagune en het rif van Maratua
- Paalwoningen boven het water voor weinig geld
- Rustig, ver van de drukke eilanden van Bali en Lombok
- Duiken in een van de rijkste zeeën van Indonesië
- Goed te combineren met Tanjung Puting op dezelfde reis door Kalimantan
Beste reistijd voor Derawan
Derawan ligt vlak boven de evenaar en is het hele jaar warm, met watertemperaturen rond de dertig graden. Regen valt er in elk seizoen, maar tussen april en oktober is de zee meestal het kalmst.
De schildpadden van Derawan houden zich aan geen enkel seizoen: ze grazen het hele jaar rond de steigers. Het weer bepaalt vooral hoe makkelijk je naar Kakaban en Sangalaki komt, want dat zijn tochten over open zee in een kleine speedboot.
Backpacker-budget: ongeveer €45 per dag
- €24hostelbed
- €2lokale maaltijd
- €3biertje
- €45transfer vanaf het vliegveld, te delen met drie
Richtprijzen voor een backpackersdag in Derawan; met een tour of een avond stappen erbij loopt het snel op.
Beste wijk voor backpackers
Derawan of Maratua
Op de Derawan-eilanden kies je geen wijk, je kiest een eiland. De meeste backpackers slapen op Derawan zelf: een dorp met zandpaden, een paar winkeltjes, warungs aan het water en een rij houten cottages op palen langs het strand. Hier vind je de goedkoopste bedden, de bootjes naar de andere eilanden en de schildpadden onder de steiger.
Maratua is groter, stiller en ligt dichter bij Kakaban en Sangalaki. Er zijn homestays in de dorpen en resorts boven de lagune, en je zit er midden in het beste duikgebied. Wie vijf dagen heeft, splitst zijn tijd: eerst Derawan, dan een paar nachten Maratua.
Waarom kiezen voor Derawan?
- De goedkoopste bedden van de archipel
- Schildpadden vanaf je eigen terras
- Alle boten naar de andere eilanden vertrekken hier
- Warungs en kraampjes op loopafstand
- Het dorp ontdek je op de fiets
- Een half uur varen van het vasteland
Begin hier, en ga naar Maratua als je het rif en de lagune voor jezelf wilt.
Beste hostels op Derawan
Hostels in de gewone zin zijn er niet op de Derawan-eilanden, en op Hostelworld staat er niets. Backpackers slapen in homestays en eenvoudige cottages boven het water, vaak met de schildpadden onder de vloer. Een deel van de homestays boek je pas als je er bent; wie zeker wil zijn van een bed, vindt de cottages en resorts op Trip.com, onder andere deze drie.
Derawan Fisheries Cottage
Derawan Fisheries Cottage is een rij cottages op palen boven het water, met een eigen terras en uitzicht over zee, airco en een eigen badkamer. Je kunt er fietsen huren voor het dorp, en vanaf je terras zie je ‘s ochtends de schildpadden boven komen. Je slaapt hier vanaf ongeveer €24 per nacht, en gasten geven het een van de hoogste cijfers van het eiland.
Ideaal voor
- Wie boven het water wil slapen
- Stellen
- Schildpadden kijken vanaf je terras
Sari Cottage Derawan
Sari Cottage is een groot complex van houten huisjes op palen, verbonden door loopplanken boven het water. De kamers zijn simpel, met airco, en het mooiste moment is de zonsondergang vanaf de steiger, als de daken oranje kleuren. Met ruim twintig kamers is hier vaak nog plek als de kleinere adressen vol zitten.
Ideaal voor
- Zonsondergangen boven het water
- Een bed als het eiland druk is
- Backpackers die geen luxe nodig hebben
Pratasaba Resort
Pratasaba ligt op Maratua, bij het dorp Payung-Payung, met cottages aan een steiger die recht het rif op loopt. Je snorkelt vanaf de trap van het platform en ziet daar vaak schildpadden. Kamers beginnen bij ongeveer €43 per nacht. Let op het tij: bij laag water is het lastiger om het water in en uit te komen, dus vraag bij aankomst wanneer je het best kunt snorkelen.
Ideaal voor
- Snorkelen vanaf je kamer
- Wie dicht bij Kakaban en Sangalaki wil slapen
- Een paar nachten rust na Derawan
Beste activiteiten op Derawan
Zwemmen met schildpadden bij Derawan
De groene zeeschildpadden komen naar Derawan voor het zeegras dat rond het eiland groeit, en dat groeit precies onder de steigers en cottages. Je springt met je snorkel van een trap en zwemt tussen ze in. ’s Nachts kruipen er soms vrouwtjes het strand op om hun eieren te leggen.
Waarom doen?
- Schildpadden op een paar meter afstand
- Je hoeft er geen boot voor te nemen
- Elke ochtend opnieuw, zo vaak als je wilt
- Kans op een nest op het strand bij nacht
Blijf een paar meter van ze vandaan en zwem nooit boven een schildpad die naar boven wil om adem te halen.
Het kwallenmeer van Kakaban
Kakaban is een eiland van koraal dat uit de zee omhoog is gekomen, met in het midden een groot meer van brak water. Daarin leven kwallen die zonder vijanden zijn opgegroeid en hun steek grotendeels zijn kwijtgeraakt. Je zwemt tussen ze in, door een wolk van doorzichtige, pulserende klokjes, en op de bodem liggen kwallen die ondersteboven liggen te zonnen.
Highlights
- Zwemmen tussen duizenden kwallen die niet steken
- Kwallen die ondersteboven op de bodem liggen
- Het groene licht onder de mangroven langs de rand
- Een meer dat je bijna nergens anders ter wereld vindt
Smeer je die ochtend niet in en zwem rustig, zonder te trappen: de kwallen zijn kwetsbaarder dan ze eruitzien. Een T-shirt met lange mouwen houdt de zon tegen.
Manta’s bij Sangalaki
Sangalaki is een klein, onbewoond eiland met een wit strand en een rif waar het hele jaar door manta’s langskomen. Je ziet ze vanaf de boot als donkere schaduwen vlak onder het wateroppervlak, en dan ga je er met je snorkel achteraan. Op het eiland zelf leggen zeeschildpadden hun eieren.
Waarom bezoeken?
- Manta’s zonder dat je hoeft te duiken
- Een onbewoond eiland met een wit strand
- Schildpadden die er hun eieren leggen
- Perfect te combineren met Kakaban op één dag
Houd afstand en zwem naast een manta, nooit erachteraan of eronder. Dan blijft hij het langst.
Maratua: de lagune en het rif
Maratua is het grootste eiland van de archipel, een lange boog van land om een lagune in honderd tinten blauw. Aan de buitenkant ligt het rif, met een geul waar het stroomt en waar duikers scholen barracuda’s en schildpadden zien. Op het land vind je dorpjes, mangroven en een grot met een bad van helder water.
Highlights
- De lagune bij laag water, als het zand oplicht
- Scholen barracuda’s in de geul aan de buitenkant
- Snorkelen vanaf de steigers van je resort
- Zwemmen in de grot met het heldere bad
- Een stil eiland zonder druk verkeer
Plan hier minstens twee nachten. Dan heb je een dag voor de lagune en een dag om vanaf Maratua naar Kakaban en Sangalaki te varen.
Eilandhoppen met de speedboot
De makkelijkste manier om de archipel te zien is een speedboot voor een dag, met een schipper die weet waar de manta’s zitten. Een klassieke dag gaat langs Kakaban en Sangalaki, en met een vroege start komt Maratua erbij. Je regelt de boot bij je homestay of bij de bootjes aan de steiger van Derawan.
Waarom doen?
- Kakaban, Sangalaki en Maratua op één dag
- Je eigen tempo en je eigen stops
- Goedkoop als je de boot deelt
- Een zandbank midden in zee als lunchplek
Spreek vooraf af welke eilanden je doet en wat er in de prijs zit, dan zit niemand halverwege met een verrassing.
Zo plan je je dagen op Derawan
Vier dagen geeft je de schildpadden, Kakaban, Sangalaki en een dag op Maratua; met een vijfde dag slaap je op Maratua en duik je er. Kies hieronder hoeveel dagen je hebt.
Aankomst op Derawan. 's Ochtends landen in Berau, dan met de auto naar Tanjung Batu en de speedboot naar Derawan. 's Middags de eerste schildpadden vanaf de steiger.
's Avonds: zonsondergang vanaf de lange steiger en ikan bakar aan het water.
Kakaban en Sangalaki. Vroeg met de speedboot naar het kwallenmeer van Kakaban, daarna door naar Sangalaki voor de manta's.
's Avonds: terug op Derawan, een fietstocht door het dorp.
Naar Maratua. Met de boot naar Maratua, snorkelen in de lagune en zwemmen in de grot met het heldere water.
's Avonds: slapen boven het water op Maratua, of terug naar Derawan.
Duiken bij Maratua. Twee duiken aan de buitenkant van het rif, of een rustige dag op je steiger met je snorkel.
's Avonds: sterren boven de lagune, zonder straatlicht in de buurt.
Terug naar Berau. Nog één ochtend schildpadden, dan de boot naar Tanjung Batu en de auto naar het vliegveld.
's Avonds: door naar Java, Bali of Tanjung Puting.
Eten en drinken op Derawan
Op Derawan eet je vis, en die is ‘s ochtends nog in zee. Langs het water staan warungs waar je de vangst van de dag aanwijst: snapper, tonijn of inktvis, gegrild boven houtskool en geserveerd met rijst, sambal en limoen. Simpel en goedkoop, voor een paar euro.
Overdag eet je in de warungs van het dorp: soto banjar uit het zuiden van Kalimantan, mie goreng of nasi campur met wat er die dag klaarstaat. ’s Avonds staat er in het dorp vaak een karretje met martabak. Bier is op deze eilanden lastig te vinden. Wil je er een, neem het dan mee uit Berau.
Dit eet je op Derawan:
Heen en verder reizen
Derawan is een uitstapje per vlucht, en de laatste kilometers gaan over water. Je vliegt naar Berau (vliegveld Kalimarau, bij de stad Tanjung Redeb) en reist van daar in een halve dag naar het eiland.
Heen. Naar Berau vlieg je vanaf Balikpapan in ongeveer een uur, en er gaan ook vluchten vanaf Surabaya en Jakarta. Kom je van Bali, dan stap je over in Surabaya of Balikpapan; vanaf Java is Jakarta de makkelijkste vertrekplek. Kom je net uit Tanjung Puting, dan vlieg je met een overstap op Java. Land zo dat je voor één uur ‘s middags in Berau bent, dan haal je dezelfde dag nog de boot.
Ter plekke. Van het vliegveld rijd je in twee tot tweeënhalf uur naar de haven van Tanjung Batu (havengeld IDR 10.000, ongeveer €0,50), en van daar is het een half uur met de speedboot naar Derawan. Een transfer van deur tot deur kost ongeveer IDR 900.000 (zo’n €45) en deel je met maximaal drie mensen. Goedkoper is een DAMRI-bus of een gedeelde auto naar Tanjung Batu, en daar een plek op een speedboot. Tussen de eilanden ga je met gehuurde speedboten.
Verder de route op. Na Derawan vlieg je terug naar Java of Bali, of je reist verder naar het oosten: naar Raja Ampat vlieg je met een overstap, meestal in Makassar, naar Sorong. Wil je over zee naar Maleisië, dan gaan er vanuit Tarakan en Nunukan boten naar Tawau in Sabah, op anderhalf uur van Semporna. Check vooraf op onze visumpagina wat er voor die grens geldt. Meer over dit deel van Indonesië lees je op de eilandpagina over Kalimantan.
- VliegtuigBalikpapan naar Berau ongeveer 1 uur · ook vanaf Surabaya en Jakarta
- Auto of busBerau naar Tanjung Batu 2 tot 2,5 uur
- SpeedbootTanjung Batu naar Derawan ongeveer 30 minuten
- Tussen de eilandenMaratua ongeveer 1 uur · Kakaban ongeveer 45 minuten
- Naar MaleisiëBoot vanuit Tarakan of Nunukan naar Tawau
Veilig op pad op Derawan
De Derawan-eilanden zijn rustig en de mensen gastvrij. Het meeste waar je op let, heeft met de zee te maken: de zon, de stroming en de dieren die hier wonen.
- Zwemvesten vragen op elke speedboot
- Bij Maratua duiken met een gids, want in de geul staat stroming
- Een shirt met lange mouwen dragen tegen de zon tijdens het snorkelen
- Bij een nestelende schildpad op het strand je lamp uitlaten en afstand houden
- Een schildpad of manta aanraken of achterna jagen
- Zonnebrand of vinnen gebruiken in het meer van Kakaban
- Schildpadeieren kopen of eten: ze zijn beschermd
- Op koraal staan als het water laag is
Indonesië is grotendeels islamitisch, en dat geldt zeker voor dit deel van Kalimantan. Draag in het dorp iets over je bikini heen, en houd het strandleven bij de cottages en op de boot.
Rebels on the Road tip
Slaap minstens één nacht op Maratua en vaar van daar ‘s ochtends vroeg naar Kakaban. De dagboten uit Derawan komen pas later, dus dan heb je het kwallenmeer bijna voor jezelf, met de zon laag door de mangroven en het water nog spiegelglad. Doe daarna Sangalaki, als de manta’s aan de oppervlakte komen eten, en ben voor de middagwind weer terug. Het mooiste van de hele archipel zie je zo voor het ontbijt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel dagen heb je nodig op Derawan?
Vier tot vijf dagen. De reis heen en terug kost al een halve dag per keer. Met vier dagen zie je de schildpadden, Kakaban, Sangalaki en Maratua; met een vijfde dag slaap je op Maratua en duik je er.
Hoe kom je op Derawan?
Je vliegt naar Berau, rijdt in twee tot tweeënhalf uur naar de haven van Tanjung Batu en neemt daar de speedboot, ongeveer een half uur. Land voor één uur ‘s middags, dan haal je het in één dag.
Steken de kwallen in Kakaban echt niet?
De kwallen in het meer zijn hun steek grotendeels kwijtgeraakt, en de meeste mensen voelen niets. Wie gevoelige huid heeft, voelt soms een lichte prik. Zwem rustig en raak ze niet aan: ze zijn kwetsbaar.
Zie je zeker manta's bij Sangalaki?
Zeker is het nooit, maar de kans is er het hele jaar door. Bij kalme zee zie je ze het makkelijkst, en een schipper die de plek kent maakt het verschil.
Kun je zwemmen met schildpadden zonder te duiken?
Ja. Op Derawan grazen ze vlak bij de steigers, en je snorkelt er zo naartoe vanaf het strand of je cottage. Houd een paar meter afstand.
Waar slaap je het best: Derawan of Maratua?
Begin op Derawan, met de goedkoopste bedden en alle boten. Heb je vijf dagen, slaap dan een paar nachten op Maratua: dat ligt dichter bij Kakaban en Sangalaki.
Hoe combineer je Derawan met de rest van Indonesië?
Derawan is een uitstapje per vlucht. Je vliegt naar Berau vanaf Java of Bali, met een overstap in Surabaya of Balikpapan, en daarna terug of verder naar Raja Ampat. Ook Tanjung Puting combineer je met een overstap op Java.
Is Derawan duur?
Op het eiland zelf niet: een bed boven het water vanaf ongeveer €24, een maaltijd voor een paar euro. Het geld gaat zitten in de vluchten, de transfer en de speedboten tussen de eilanden. Deel die met anderen, dan blijf je rond de €45 per dag.
Bronnen: hostelbeoordelingen van Hostelworld, tours en reviews van GetYourGuide, vervoer en reistijden van 12Go, visumregels van Nederland Wereldwijd (zie onze visumpagina). Het dagbudget is onze eigen schatting op basis van hostel-, eet- en vervoersprijzen. Zo werken we.
