Er zijn maar weinig manieren om een land binnen te komen die zo weinig haast hebben als deze. Je stapt in Huay Xai op een lange houten boot, de motor slaat aan, en dan gebeurt er twee dagen lang eigenlijk niets. Bergen aan weerszijden, dorpjes die langsschuiven, waterbuffels aan de kant, en een rivier die zelf bepaalt hoe snel je opschiet.
Dat is precies waarom mensen deze route kiezen. De slowboat van Huay Xai naar Luang Prabang is geen efficiënt vervoer en pretendeert dat ook niet te zijn. Het is de reisdag waar backpackers achteraf het meest over praten, en tegelijk het stuk waar ze vooraf het slechtst op voorbereid zijn. Want twee dagen op een houten bank is langer dan het klinkt, en wat je in Huay Xai wel of niet inslaat bepaalt hoe die twee dagen voelen.
Hieronder hoe de twee dagen eruitzien, wat je meeneemt, waar je je ticket koopt en wat je moet weten over de snelboot die het in één dag doet.
Waarom deze boot bestaat
De Mekong is in dit deel van Laos geen bezienswaardigheid maar een weg. Er ligt hier nauwelijks asfalt tussen de bergen, en de rivier verbindt de dorpen die je vanaf de kant niet eens ziet liggen. Wat voor jou een tocht van twee dagen is, is voor de mensen langs het water gewoon de manier waarop spullen en familie zich verplaatsen.
Huay Xai is het startpunt. Dat grensstadje aan de Mekong bestaat voor backpackers eigenlijk uit twee dingen: de oversteek vanuit Thailand en de steiger waar de boot vertrekt. Kom je vanuit Chiang Rai, dan staat die hele route stap voor stap in van Chiang Rai naar Laos.
De boot vertrekt maar één keer per dag. Kom je laat aan de grens, dan slaap je gewoon een nacht in Huay Xai en vertrek je de volgende ochtend uitgerust, en dat is geen straf: een bed kost hier ongeveer €5 en een maaltijd €2.
Dag één: Huay Xai naar Pakbeng
De boot gaat in de loop van de ochtend weg, en de vertrektijd is hier flexibel. De boot gaat wanneer hij gaat, dus wees op tijd bij de steiger en reken erop dat je nog even zit te wachten voordat er iets gebeurt.
Daarna is het varen. De Mekong snijdt hier door bergen die aan beide kanten steil oplopen, en om de zoveel tijd doemt er een dorp op waar iemand instapt of uitstapt. Er is geen programma, geen omroepbericht en geen wifi. Je leest, je kijkt, je praat met de mensen naast je, en op een gegeven moment doe je geen van drieën meer.
Aan het eind van de middag kom je aan in Pakbeng, het dorp halverwege. Wil je de rivier op zijn mooist, kom dan tussen november en februari: dan is de lucht helder en staat de Mekong op een goede hoogte. In maart en april hangt er rook van de landbouwbranden tussen de bergen en zie je de overkant een stuk minder scherp.
De nacht in Pakbeng
Pakbeng is een dorp met één doel: iedereen van de boot een bed geven. Je zoekt ter plekke iets simpels uit, eet er wat, en de volgende ochtend sta je weer op de steiger. Meer is het niet, en meer hoeft het ook niet te zijn.
De praktische kant: neem contant geld mee vanuit Huay Xai, waar wel pinautomaten staan. En houd er rekening mee dat iedereen op jouw boot ongeveer tegelijk aan wal stapt en hetzelfde zoekt, dus wie als eerste van de boot af is heeft de rustigste avond.
Dag twee: Pakbeng naar Luang Prabang
De tweede dag lijkt op de eerste, maar hij voelt anders. Je weet inmiddels hoe het werkt, je hebt je plekje, en je kijkt naar het landschap in plaats van naar de klok. De rivier wordt breder, er komen meer boten langs en ergens in de middag begint het door te dringen dat je bijna in Luang Prabang bent.
En dan stap je uit in de mooiste stad van Laos: drieëndertig tempels in de oude stad, Mount Phousi met zijn 329 treden voor de zonsondergang en Kuang Si Falls op negenentwintig kilometer. Wat je daar allemaal doet staat in de highlights van Luang Prabang.
Het verschil met aankomen per bus of vliegtuig is groter dan je verwacht. Je bent er twee dagen naartoe gevaren, en dat maakt de aankomst zelf tot iets.
Wat je meeneemt
Dit is het stuk waar het bij de meeste reizigers misgaat, en het kost je in Huay Xai een half uur om het goed te doen.
Eten en water voor twee dagen. Wat er aan boord verkocht wordt is duur en de keuze is klein. Sla in: twee baguettes, water, fruit en wat te snacken. Vraag op de nachtmarkt naar khao jee, de Laotiaanse baguette, dan heb je meteen je proviand voor de ochtend erna.
Iets zachts. De banken zijn hout en je zit er twee dagen op. Een kussen, een opgerolde jas of desnoods je slaapzak maakt het verschil tussen genieten en tellen.
Een jas of trui. Over het water is het koeler dan aan de kant, zeker in de vroege ochtend en in het droge seizoen.
Een powerbank. Er is onderweg niets, en je telefoon gaat sneller leeg dan je denkt als je hem de hele dag als camera gebruikt.
Ons oordeel: een half uur inkopen in Huay Xai maakt twee dagen op het water twee keer zo prettig
Je ticket kopen
Elk hostel, elk kantoortje en elke tuktukchauffeur in Huay Xai kan je een slowboatticket verkopen, en bij elke schakel komt er wat bovenop. Loop naar het officiële kantoor en koop hem daar: dat scheelt geld en je weet zeker dat je ticket klopt.
Slaap ook dicht bij de steiger. Je hoeft dan ‘s ochtends niet ver, en je komt vanzelf de mensen tegen die dezelfde boot nemen.
Boek je liever alles vooraf, dan kan de tocht ook als geregeld transfer. Dat is duurder dan zelf een ticket kopen, maar je hoeft er niets voor uit te zoeken. Let op: de transfer hieronder vaart de andere kant op, van Luang Prabang naar Huay Xai, dus die past als je de route andersom doet.
En de snelboot dan?
Er vaart ook een snelboot die het in één dag doet. Die gaat met zestig kilometer per uur over een rivier vol rotsen, en dat is een compleet andere ervaring dan de langzame boot. Wij raden altijd de slowboat aan, en niet alleen omdat hij mooier is.
Kies je toch voor de snelle, doe dan een helm en een zwemvest aan en stap niet in zonder allebei. Dat is hier geen overdreven voorzichtigheid maar gewoon hoe het hoort.
Ons oordeel: de twee dagen op de slowboat zijn de reden dat je deze route rijdt, dus geef ze aan de rivier
Wat het je kost aan dagen
Vanaf Chiang Rai ben je drie tot vier dagen bezig tot je in Luang Prabang staat, waarvan twee volle dagen op het water. Heb je die dagen niet, dan rijden er vanuit Huay Xai ook bussen over land: Luang Namtha in ongeveer vier uur, Oudomxay in ongeveer zes.
En eenmaal in het land gaat het ineens hard. De sneltrein doet Vientiane naar Luang Prabang in ongeveer twee uur en Vang Vieng in een uur, voor een euro of vijftien. Dat betekent dat je de langzame dagen aan het begin van je reis kunt zetten en de rest van Laos daarna in een paar uur doorkruist. Alle opties staan in onze gids over vervoer in Laos, en de hele route in onze routeblog van Laos.
Blijf je toch een dag extra in Huay Xai, dan is de Gibbon Experience de reden om dat te doen: slapen in boomhutten op dertig meter hoogte, ziplines van vijfhonderd meter en gibbons die je ‘s ochtends hoort zingen. Daar hebben we een apart stuk over geschreven.
Is de slowboat de twee dagen waard?
Voor de meeste backpackers wel, en het is een van de weinige reisdagen waar mensen achteraf enthousiast over vertellen. Je ziet een deel van Laos dat geen weg heeft, je komt niemand tegen die haast heeft en je stapt aan het eind uit in Luang Prabang met het gevoel dat je er echt naartoe bent gegaan.
De eerlijke kanttekening: het zijn wel twee volledige dagen op een houten bank, en er gebeurt onderweg weinig. Word je onrustig van lange reisdagen, of heb je maar twee weken voor heel Laos, dan is de bus over land of een vlucht een prima keuze en mis je verder niets van je route.
Doe je hem, doe het dan goed. Koop je ticket bij het officiële kantoor, sla eten en water in voor twee dagen, neem iets zachts mee voor op de bank en boek je bed in Huay Xai vooruit, want iedereen die morgen vaart slaapt daar vanavond. De rest regelt de rivier.
