Je stapt op KL Sentral in de gele ETS-trein, en vier uur later sta je op de veerboot naar George Town, met de wind in je gezicht en de oude winkelhuizen van Penang voor je. Zo soepel gaat reizen in Maleisië bijna overal. De wegen zijn goed, de bussen rijden op tijd en bijna iedereen spreekt Engels.
Toch is het geen land dat je in één ritme doorreist. Langs de westkust zoef je van stad naar stad, maar de oostkust en het binnenland vragen een hele reisdag in een minivan, de eilanden bereik je alleen per boot, en Borneo ligt aan de overkant van de Zuid-Chinese Zee. Daar kom je alleen door de lucht, en op het vliegveld laat je je paspoort opnieuw zien.
Hieronder per vervoermiddel wat het doet, hoe lang je onderweg bent en waar het wint. De hele route met per stop de volgende verplaatsing staat in onze route van drie weken door Maleisië.
De ETS-trein: snel en koel langs de westkust
De ETS-trein is de ruggengraat van de klassieke route. Hij rijdt vanaf KL Sentral naar het noorden, sneller en comfortabeler dan de meeste treinen in de regio. Naar Ipoh ben je twee tot tweeënhalf uur onderweg, vanaf ongeveer €5. Rijd je door naar Butterworth, het station tegenover Penang, dan zit je er ongeveer vier uur in, met een kaartje vanaf ongeveer €13. Tussen Ipoh en Butterworth is het ongeveer anderhalf uur.
In Butterworth stap je over op de veerboot, en een kwartier later loop je George Town in. Die oversteek over het water is het mooiste stukje van de hele rit, dus ga aan de reling staan.
Twee dingen om te weten. Melaka heeft geen treinstation: daar kom je met de bus. En in het weekend en in vakanties zit de trein vol, dus boek dan een paar dagen vooruit. Voor de Batu Caves gebruik je een ander treintje, de KTM Komuter vanaf KL Sentral: ruim een halfuur voor ongeveer €0,50, en hij stopt vlak naast de regenboogtrap.
Ons oordeel: voor Kuala Lumpur, Ipoh en Penang is de trein de beste keuze, en in het weekend boek je hem een paar dagen vooruit
De bus: naar Melaka en de koele heuvels
Waar het spoor ophoudt, neemt de bus het over. In Kuala Lumpur vertrekken de bussen naar het zuiden en naar de heuvels vanaf TBS (Terminal Bersepadu Selatan), een paar haltes met de trein vanaf KL Sentral. Naar Melaka rijden ze de hele dag, twee tot tweeënhalf uur voor ongeveer €3. Daar kom je aan op Melaka Sentral, en een Grab brengt je in een kwartier voor ongeveer €2 naar de oude stad.
De Cameron Highlands bereik je alleen over de weg, en die weg slingert. Vanuit Ipoh rijdt de bus vanaf de Amanjaya-terminal in twee tot tweeënhalf uur naar Tanah Rata, voor ongeveer €4. Er gaan een paar bussen per dag, vooral in de ochtend en de vroege middag. Vanaf TBS in Kuala Lumpur ben je vier tot vijf uur onderweg, voor ongeveer €6 tot €9. Van de Highlands naar Penang rijden bussen en minivans in vier tot vijf uur.
Kom je uit Melaka en wil je naar het noorden, dan rijdt er een rechtstreekse bus van ongeveer vijf uur naar Ipoh. Ook tussen Kuala Lumpur en Penang rijdt een bus, ongeveer vijf uur.
Ons oordeel: de bus is je vervoer voor Melaka en de Highlands, en vanuit Ipoh zit je het snelst boven
Alle etappes op het schiereiland op een rij
| Van | Naar | Hoe | Reistijd |
|---|---|---|---|
| Kuala Lumpur | Melaka | bus vanaf TBS | 2 tot 2,5 uur |
| Kuala Lumpur | Ipoh | ETS-trein | 2 tot 2,5 uur |
| Melaka | Ipoh | bus | ongeveer 5 uur |
| Ipoh | Cameron Highlands | bus | 2 tot 2,5 uur |
| Kuala Lumpur | Cameron Highlands | bus vanaf TBS | 4 tot 5 uur |
| Cameron Highlands | Penang | bus of minivan | 4 tot 5 uur |
| Ipoh | Butterworth (Penang) | ETS-trein | ongeveer 1,5 uur |
| Kuala Lumpur | Butterworth (Penang) | ETS-trein | ongeveer 4 uur |
| Kuala Lumpur | Taman Negara | minivan | ongeveer 5 uur |
| Taman Negara | Kuala Besut (Perhentians) | minivan | ongeveer 8 uur |
De minivan: dwars over het schiereiland
De sprong van de westkust naar de oostkust is de langste reisdag op het schiereiland. Vanuit Penang, de Cameron Highlands en Taman Negara rijden minivans naar Kuala Besut, de vissersplaats waar de boten naar de Perhentian-eilanden vertrekken. Vanaf Taman Negara ben je ongeveer acht uur onderweg. Kom je van Langkawi, dan steek je eerst over naar het vasteland en rijd je daarna dwars over het schiereiland. Vanuit Kuala Lumpur rijden er nachtbussen naar Kuala Besut, zodat je de rit verslaapt.
Taman Negara zelf bereik je het makkelijkst met een doorgaand busje van een tourbureau vanuit Kuala Lumpur, ongeveer vijf uur, eventueel met het laatste stuk per boot. Op eigen houtje gaat het via Jerantut, een stadje op een uur of drie van Kuala Lumpur, waar bus en trein aankomen. Daarna neem je de lokale bus naar Kuala Tahan, een uur tot anderhalf uur voor ongeveer €1,50. Vraag wel op het busstation of hij rijdt.
Van Taman Negara naar Tioman is er geen rechtstreekse verbinding. Je reist via Jerantut naar Mersing voor de ferry, en dat is een lange dag.
Ons oordeel: plan elke oversteek naar de oostkust als een volle reisdag, of neem vanuit Kuala Lumpur de nachtbus
De junglelijn: het binnenland per trein
Dit is de rit die weinig backpackers kennen. Over de oude junglelijn van Gemas naar Tumpat in het noordoosten rijden nog trage treinen dwars door het oerwoud. Er gaat ook een nachttrein, die er ongeveer dertien uur over doet. Het is geen snelle manier om ergens te komen, het is een manier om het groene hart van het schiereiland vanuit je raam te zien.
Ons oordeel: een rit voor wie tijd heeft en het binnenland wil zien, niet voor wie op schema reist
Ferry, speedboot en rivierboot
Op de eilanden draait alles om de boot, en elk eiland heeft zijn eigen haven.
Penang en Langkawi
Naar Penang is het de veerboot vanuit Butterworth, een kwartiertje. Langkawi bereik je met de veerboot uit Kuala Perlis, ongeveer vijf kwartier, of uit Kuala Kedah, ongeveer een uur en drie kwartier. Allebei bereik je met de bus vanuit Penang of Kuala Lumpur. De boten komen aan in Kuah, en vandaar is het een halfuur naar Cenang. Een vaste directe boot vanuit George Town is er sinds de pandemie niet meer.
De Perhentian-eilanden
Vanuit Kuala Besut vaart de speedboot in ongeveer veertig minuten naar de eilanden, voor ongeveer €7 per enkele reis. Bij de pier betaal je ook de entree voor het marine park, ongeveer €6. Op de eilanden zelf zijn geen wegen: je loopt over junglepaden of neemt een watertaxi, vanaf ongeveer €4 per rit. Neem in Kuala Besut genoeg contant geld mee, want op de eilanden staan geen pinautomaten.
Tioman
Tioman bereik je alleen per boot, vanuit Mersing of de nieuwere terminal van Tanjung Gemok iets ten noorden daarvan. De ferry doet er anderhalf tot twee uur over naar de eerste steiger, voor ongeveer €12 tot €17, plus contant ongeveer €6 voor het zeereservaat. De vertrektijden hangen af van het tij, dus houd een uur of twee speling aan. Tussen de dorpen vaart een watertaxi, voor korte stukken ongeveer €6.
De rivierboot naar Taman Negara
De mooiste manier om in Taman Negara aan te komen is over het water. Vanaf de steiger van Kuala Tembeling vaar je ongeveer drie uur stroomopwaarts naar Kuala Tahan, voor ongeveer €7. Neem de bus heen en de boot terug, of andersom: dan zie je het binnenland vanaf de weg en het oerwoud vanaf de rivier.
Ons oordeel: de rivierboot naar Taman Negara is een tocht op zich, en voor Tioman houd je altijd speling aan voor het tij
Naar Borneo: vliegen en een tweede stempel
Naar Borneo vlieg je, want er gaat geen boot. Binnenlandse vluchten met prijsvechters zijn goedkoop als je op tijd boekt. Vanuit Kuala Lumpur ben je in ongeveer twee uur in Kuching en in zo’n tweeënhalf uur in Kota Kinabalu. Kom je van Tioman, dan neem je in Mersing de bus naar Johor Bahru of Kuala Lumpur, en vanaf allebei vlieg je rechtstreeks naar Kuching.
Op het vliegveld komt de verrassing. Sabah en Sarawak hebben hun eigen immigratie, dus ook na een binnenlandse vlucht sta je bij een balie en krijg je een eigen stempel. Houd je paspoort in je handbagage, ook als je het land niet uit gaat. Bewaar al je stempels goed: kun je bij vertrek niet laten zien wanneer je binnenkwam, dan kun je als overstayer behandeld worden. Wat er verder voor Maleisië geldt, van de digitale aankomstkaart tot het uitreisticket, staat op onze visumpagina.
Ons oordeel: boek je vlucht naar Borneo op tijd, en stop je paspoort in je handbagage in plaats van in je backpack
Rondreizen op Borneo
Eenmaal op Borneo wisselen vliegtuig en bus elkaar af. Tussen Kuching en Kota Kinabalu vlieg je in ongeveer anderhalf uur, met meerdere vluchten per dag. Vanuit Kuching vlieg je ook naar Mulu, in ruim anderhalf uur, want een weg naar dat park is er niet.
In Sabah rijdt de bus naar Sandakan vanaf het busstation in Inanam, een kwartier met Grab vanaf het centrum van Kota Kinabalu. Hij doet er zes tot acht uur over, kost ongeveer €10 en stopt bij de afslag naar Sepilok. Onderweg komt hij langs de ingang van Kinabalu Park, dus na de klim hoef je niet terug naar de stad: vraag bij het park hoe laat hij ongeveer langskomt. Vliegen naar Sandakan duurt een uur.
Naar de Kinabatangan rijdt geen openbaar vervoer. De lodges halen je op in Sepilok of Sandakan, een rit van ongeveer twee uur, vaak met een stop bij de Gomantong-grotten. Daarna gaat ‘s ochtends de bus van Sandakan naar Semporna, ongeveer zes uur voor ongeveer €11, langs de afslag naar Sukau. Laat je lodge je daar afzetten en spreek met de busmaatschappij af dat ze stoppen. Sneller naar Semporna is vliegen naar Tawau, met daarna anderhalf uur in een busje of taxi.
| Van | Naar | Hoe | Reistijd |
|---|---|---|---|
| Kuala Lumpur | Kuching | vliegtuig | ongeveer 2 uur |
| Kuala Lumpur | Kota Kinabalu | vliegtuig | ongeveer 2,5 uur |
| Kuching | Kota Kinabalu | vliegtuig | ongeveer 1,5 uur |
| Kota Kinabalu | Sepilok (afslag) | bus naar Sandakan | 6 tot 8 uur |
| Kota Kinabalu | Sandakan | vliegtuig | 1 uur |
| Sepilok of Sandakan | Kinabatangan | lodgetransfer | ongeveer 2 uur |
| Sandakan | Semporna | bus | ongeveer 6 uur |
| Kota Kinabalu | Semporna | bus | 9 tot 10 uur |
| Tawau (vliegveld) | Semporna | busje of taxi | ongeveer 1,5 uur |
Semporna is het eind van de route door Sabah. Vanuit Tawau vlieg je naar Kota Kinabalu of rechtstreeks naar Kuala Lumpur. Heb je gedoken, wacht dan na je laatste duik minstens een dag voordat je in het vliegtuig stapt. Welke kant van Borneo bij jou past, lees je in Borneo: Sabah of Sarawak.
Ons oordeel: in Sabah is de bus een prima keuze, maar laat de lodge aan de Kinabatangan je vervoer regelen en plan een rustdag na het duiken
Over de grens: Thailand, Singapore en de rest van Borneo
Maleisië ligt midden in de regio, en dat maakt het een makkelijk land om in of uit te reizen. Naar het noorden rijden vanaf Komtar in Penang minivans en bussen in ongeveer drie tot vier uur naar Hat Yai in Zuid-Thailand. Vanaf Langkawi vaart in het droge seizoen een boot naar Koh Lipe, en via Kuala Perlis ben je snel bij de grens. Kom je met de trein uit Thailand binnen bij Padang Besar, dan loop je door precies dezelfde immigratiebalie als op het vliegveld: vul je digitale aankomstkaart dus ook in als je over land komt.
Naar het zuiden is Singapore dichtbij. Vanuit Melaka ben je met de bus ongeveer vier uur onderweg, en ook vanuit Mersing, de haven voor Tioman, rijdt een bus in een uur of vier. Neem van Tioman geen belastingvrije drank mee naar Singapore: daar betaal je alsnog accijns.
Op Borneo rijden vanuit Kuching bussen naar Pontianak in Indonesië. Tussen Kuching en Kota Kinabalu kan het ook over land, maar dat is een lange reis door Brunei, en daarom vliegt bijna iedereen.
Ons oordeel: Maleisië is een ideaal land om je reis mee te beginnen of af te sluiten, met Penang als poort naar het noorden en Melaka of Mersing als opstap naar Singapore
In de stad en op het eiland: Grab, scooter en de CAT-bus
Vanaf het vliegveld van Kuala Lumpur rijdt de KLIA Ekspres in 28 minuten naar KL Sentral, voor ongeveer €11 (vanaf januari 2027 ongeveer €13). De airportbus kost ongeveer €3 en doet er een uur over. In de stad brengen LRT, MRT en monorail je overal heen voor een halve tot een euro per rit.
Voor de rest is er Grab, de Aziatische Uber: vaste prijs, geen onderhandelen. In Kuala Lumpur betaal je voor een ritje meestal €2 tot €4, in Kuching ongeveer €2. In Kota Kinabalu is Grab goedkoop en betrouwbaar, en in de Cameron Highlands rijden minder chauffeurs, dus daar neem je ook weleens een taxi.
In George Town loop je, of je springt op de gratis CAT-bus die rondjes door het centrum rijdt. Rapid Penang-bussen brengen je voor een paar dubbeltjes naar Penang Hill, Kek Lok Si en het nationaal park. In Kuching zet een houten sampan je voor ongeveer €0,20 over de rivier, en bus 1 rijdt in 45 minuten naar Kampung Bako voor het bootje naar het park.
Op Langkawi rijdt nauwelijks openbaar vervoer. Een scooter kost vanaf ongeveer €8 per dag, en wie niet rijdt gebruikt Grab. Maak foto’s van je scooter voordat je wegrijdt en laat je paspoort nooit als borg achter.
Ons oordeel: installeer Grab voordat je landt, en op Langkawi is de scooter je beste vriend
Zo boek je het
Pinnen gaat in de steden makkelijk, maar op de eilanden en aan de rivier betaal je contant. Op de Perhentians en aan de Kinabatangan staat geen pinautomaat, en op Tioman alleen één in Tekek, die weleens leeg raakt. Haal je geld dus op het vasteland. Reis je in de moesson aan de oostkust, van ongeveer november tot en met februari, dan varen de boten veel minder vaak: wanneer welke kust droog is staat in de beste reistijd voor Maleisië.
Trein, bus of vliegen: hoe reis je het slimst door Maleisië?
Elk vervoermiddel heeft hier zijn eigen stuk van het land. Langs de westkust neem je de ETS-trein: Kuala Lumpur, Ipoh en Butterworth liggen aan dezelfde lijn, en sneller en comfortabeler wordt het niet. Voor Melaka, de Cameron Highlands en de oversteek naar de oostkust pak je de bus of de minivan, en reken je voor die laatste op een volle reisdag.
Borneo is de enige plek waar vliegen echt moet, want er gaat geen boot. Boek die vlucht op tijd, houd je paspoort bij de hand voor de stempel van Sabah of Sarawak, en laat op Borneo de bus en de lodges het werk doen. Zo zit je in Maleisië nooit lang stil, en kijk je onderweg net zo vaak uit het raam als op je bestemming.
