Sepilok is klein, en dat is precies de kracht ervan. Alles wat je hier wilt zien ligt aan hetzelfde stukje bos, op loopafstand van je bed. Je hoeft nergens heen te rijden: je loopt ‘s ochtends naar het platform en de dag vult zich vanzelf.
Het draait hier om de orang-oetans, en dat mag. Maar wie alleen de voedering van tien uur doet en dan weer in de bus stapt, mist de helft. Tussen de twee voedertijden zitten de zonneberen, boven het bos hangt een loopbrug, en als het donker wordt, gaat er een heel ander bos open.
Dus: hoe haal je het meeste uit een of twee dagen Sepilok?
Hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel nachten je blijft, staat in onze reisgids voor Sepilok.
Twee voederingen bij de orang-oetans
Dit is waarvoor je komt. Om tien uur wordt het stil op het houten platform aan de rand van het bos. Een ranger loopt met een mand bananen naar het voerplatform, en dan begint het wachten. Ergens spant een touw, een tak buigt door, en langs dat touw komt een oranje orang-oetan aangeslingerd.
Hoeveel er komen, weet niemand van tevoren. De orang-oetans leven vrij in het bos en komen alleen als ze honger hebben, dus als er veel fruit aan de bomen hangt, blijven ze vaker weg. Daarom doe je er twee: om 10:00 en om 15:00. Je kaartje van ongeveer €6 is de hele dag geldig, en ‘s middags is het een stuk rustiger op het platform.
Loop na de ochtendvoedering langs de kraamkamer. Door een raam zie je daar de jongste orang-oetans oefenen met klimmen, onhandig en vastberaden tegelijk. Het centrum vangt al sinds 1964 dieren op die hun moeder verloren of als huisdier werden gehouden, en hier zie je waar hun tweede leven begint.
Wees er een half uur voor de voedering, betaal contant en reken op ongeveer €2 camerageld. Flits niet, neem geen eten mee naar het platform en raak een orang-oetan nooit aan, ook niet als hij vlak langs je loopt. Tussen de middag is het centrum even dicht, en op vrijdag sluit het ‘s ochtends al om elf uur.
Ons oordeel: kom om tien uur en kom om drie uur terug, want geen voedering is hetzelfde
Zonneberen aan de overkant van het pad
Recht tegenover het opvangcentrum ligt het Bornean Sun Bear Conservation Centre, en het is de verrassing van de dag. De zonnebeer is de kleinste beer ter wereld: zwart, met een gele vlek op de borst en een lange tong waarmee hij honing uit boomstammen likt.
Vanaf de uitkijkplatforms kijk je neer op de verblijven, waar de beren in de bomen klimmen en met elkaar spelen. Onderweg lees je waarom de beer bedreigd is, en dat verhaal blijft langer hangen dan je verwacht.
De entree is ongeveer €6,50 en het centrum is open van ongeveer 9:00 tot 15:30. Daarmee past het precies in het gat tussen de twee voederingen, als de orang-oetans even rust hebben.
Ons oordeel: de ideale middagpauze, en voor veel mensen een onverwacht hoogtepunt
De loopbrug door de boomtoppen
In het Rainforest Discovery Centre loop je eerst over rustige paden langs een meer, en dan ineens sta je op een loopbrug zo’n vijfentwintig meter boven de grond. Daar zit je op ooghoogte met de boomtoppen. Neushoornvogels vliegen langs, eekhoorns schieten over de takken, en onder je voeten ligt het regenwoud als een groen dak.
Vanaf de uitkijktorens zie je hoe ver dat bos doorloopt. Het is een heel andere blik op de jungle dan vanaf het voerplatform: niet één dier van dichtbij, maar het hele bos van bovenaf.
De entree is ongeveer €6,50. Kom vroeg in de ochtend of aan het eind van de middag, als de warmte zakt en de dieren actief worden.
Slaap je in Tanini Sepilok, dan ligt het centrum op 800 meter van je bed. Zet het op de ochtend van je tweede dag: dan heb je de loopbrug in het eerste licht en de middag nog vrij.
Ons oordeel: het mooiste uitzicht van Sepilok, op zijn best in het eerste en laatste licht
Nachtwandeling door het regenwoud
Als het donker wordt, gaat een ander bos open. Met een gids en een zaklamp loop je de paden van het Rainforest Discovery Centre af op zoek naar wat overdag verstopt zit: slapende vogels, spookdiertjes, kikkers, stokinsecten en met geluk een vliegende eekhoorn.
Het verschil zit in de gids. Die weet waar hij moet schijnen en ziet een stokinsect waar jij alleen een takje ziet. Daardoor zie je in twee uur dieren die je overdag nooit tegenkomt.
De wandeling loopt van ongeveer 18:00 tot 20:00 en kost ongeveer €6,50. Boek vooraf, want de plaatsen zijn beperkt. Neem een hoofdlamp, lange mouwen en muggenspul mee: rond de schemering heb je dat echt nodig.
Plan hem op de avond van je eerste dag. Dan heb je de orang-oetans, de zonneberen en het nachtelijke bos op één dag gezien, en kun je de ochtend erna rustig naar de loopbrug.
Ons oordeel: de perfecte afsluiter van een dag vol dieren
Een middag in Sandakan
Een half uur verderop ligt Sandakan, een havenstad met een verhaal. Het oorlogsmonument staat op de plek van het kamp waar in de Tweede Wereldoorlog krijgsgevangenen vertrokken voor de dodenmarsen naar Ranau. Het is stil, indrukwekkend en een plek die je bijblijft.
Daarna wandel je langs de oude koloniale huizen op de heuvel en eindig je aan de waterkant, bij de markt en de vis. Voor verse vis en zeevruchten is dit je plek, want in Sepilok zelf zijn nauwelijks restaurants.
Met Grab ben je er in ongeveer een half uur, vanaf €7. Plan het op je tweede dag, of op de middag voordat je doorreist naar de Kinabatangan.
Ga je daarna door naar de Kinabatangan, dan halen de meeste lodges je ook in Sandakan op. Zo knoop je een middag in de stad en de transfer naar de rivier makkelijk aan elkaar.
Ons oordeel: een mooie middag geschiedenis en vis na een dag vol dieren
Heb je tijd over in Sepilok?
Vrijdag anders plannen
Op vrijdag sluit het opvangcentrum ‘s ochtends al om elf uur. Valt je bezoek op die dag, pak dan de voedering van tien uur zonder uit te lopen, en schuif de zonneberen of de loopbrug naar de rest van de dag.
Regen hoort erbij
Sepilok is een regenwoud, en het regent er dus ook. Het voerplatform is overdekt, dus een bui bederft je ochtend bij de orang-oetans niet. In de natte maanden zijn de paden wel glad en modderig: trek schoenen aan met grip.
Eten in en rond het dorp
Restaurants zijn hier schaars. Je eet bij je hostel, bij het café van het opvangcentrum of bij een eettentje aan de grote weg: simpel, goed en goedkoop, rond €2,50 voor een maaltijd. In Sandakan ontbijt je in de kopitiams met roti en thee.
Contant en muggenspul
Neem contant geld mee voor de entrees, want het opvangcentrum werkt met cash. En smeer je in tegen de muggen, zeker rond de schemering. Houd daarnaast je tas en zonnebril goed vast: de makaken bij het centrum zijn sneller dan je denkt.
Onze vijf highlights van Sepilok
Heb je maar een dag of twee? Kort samengevat, onze vijf voor Sepilok:
- De voedering van tien uur, en die van drie uur er gratis achteraan
- De zonneberen in de pauze tussen de twee voederingen
- De loopbrug van het Rainforest Discovery Centre in het vroege ochtendlicht
- Een nachtwandeling met gids en zaklamp
- Een middag Sandakan, met het oorlogsmonument en vis aan de waterkant
Blijft er tijd over, ga dan nog eens langs de kraamkamer. De jongste orang-oetans zijn nooit twee keer op dezelfde manier aan het klimmen.
Dus wat moet je echt gedaan hebben in Sepilok?
Beide voederingen. Niet één, maar twee. De orang-oetans komen wanneer zij willen, dus wie er maar één keer staat, gokt. Kom om tien uur, steek in de middag over naar de zonneberen en sta om drie uur weer op het platform. Je kaartje blijft de hele dag geldig, dus het kost je niets extra.
Daarvoor moet je wel in Sepilok slapen, en niet in Sandakan. Dan loop je ‘s ochtends zonder haast naar het bos en hoef je tussen de middag nergens heen.
En als je nog één avond hebt: ga het donker in met een gids. Na een dag lang omhoogkijken naar de boomtoppen is een stokinsect in het licht van een zaklamp de mooiste manier om Sepilok af te sluiten.
