Huay Xai is geen plek waar je dagen tekortkomt. Dit is een grensstadje: een hoofdstraat, een markt bij de rivier, een tempel op de heuvel en een steiger waar ‘s ochtends vroeg de boot vertrekt. Voor de meeste backpackers blijft het bij één avond, en voor het stadje zelf is dat ook precies genoeg. We doen niet alsof dat anders is.
Wat Huay Xai wel heeft zijn twee ervaringen die de rest van je reis door Laos kleuren, en die allebei hier beginnen: de slowboat over de Mekong en de jungle van Bokeo. Die twee zijn de reden dat je hier staat. De rest vult de uren ertussen, en dat is prima invulling: een terras boven het water, gegrilde vis van de markt en het langzame besef dat je in een ander land bent beland dan waar je gisteren nog zat.
Dus: waar geef je die ene avond aan uit, en wat boek je vooruit voordat je hier aankomt?
De praktische kant, hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel dagen je uittrekt, staat op een rij in onze reisgids voor Huay Xai.
De slowboat naar Luang Prabang
Dit is waarom Huay Xai op de kaart staat. Twee dagen zit je op een houten boot die stroomafwaarts de Mekong af zakt, met bergen aan weerszijden, dorpjes die langsschuiven en verder eigenlijk niets. Er is geen programma en geen wifi, en juist dat maakt het voor veel backpackers een van de mooiste onderdelen van hun hele reis.
De boot vertrekt vroeg in de ochtend en doet er twee dagen over, met een overnachting halverwege in het dorp Pakbeng. Koop je ticket bij het officiële kantoor en niet bij een tussenpersoon. Reken er ook op dat de vertrektijd hier flexibel is: de boot gaat wanneer hij gaat.
Neem een kussen of een dikke jas mee, want de banken zijn hard en je zit er lang op. En sla eten en water in voordat je vertrekt: twee baguettes, fruit en wat te snacken. Aan boord is de keuze klein en de prijs hoog.
Ons oordeel: absoluut doen, en neem de twee dagen die het kost
The Gibbon Experience
De tweede reden dat mensen hier langer blijven, en de enige activiteit waarvoor reizigers speciaal naar Huay Xai afreizen. In het Bokeo Nature Reserve slaap je in enorme boomhutten op zo’n dertig meter hoogte, en verplaats je je van boom naar boom via ziplines tot vijfhonderd meter lang. Vroeg in de ochtend hoor je de gibbons zingen, en met geluk zie je ze ook.
Je kiest uit een tweedaagse of een driedaagse versie, inclusief gidsen, maaltijden en overnachting. De tweedaagse kost vanaf ongeveer 190 euro. Vanuit Huay Xai rijd je een kleine twee uur het park in, en daarna gaat het te voet verder. Boek ruim vooruit, want de plekken zijn beperkt en in het hoogseizoen zit het snel vol.
Laat je harnas bij elke zipline controleren voordat je van het platform stapt. En kom je in het regenseizoen, neem dan schoenen met echte grip mee: het pad naar de boomhutten verandert dan in een modderbad.
Ons oordeel: boek hem voordat je Laos binnenkomt, niet als je er al bent
De zonsondergang boven de Mekong
Huay Xai ligt op een helling boven de rivier en kijkt recht uit op Thailand. Rond zonsondergang kleurt het water oranje, gaan aan de overkant in Chiang Khong de lichtjes aan en zit half backpackend Laos op een terras met een biertje in de hand. Dit is het moment waarop het stadje op zijn best is.
Het kost je niets meer dan wat je drinkt, en een biertje gaat hier voor rond een euro. De cafés met het beste uitzicht zitten boven aan de rivier, iets klimmen vanaf de hoofdstraat. Je hoeft niets te reserveren en niets te plannen.
Kom je tussen november en februari, dan is de lucht helder en staat de rivier mooi hoog. Van maart tot mei hangt er rook van de landbouwbranden in de bergen en zie je van de overkant een stuk minder.
Ons oordeel: de beste twee uur die je hier hebt, en gratis
Wat Chom Khao Manilat
De tempel op de heuvel boven het water is zo ongeveer de enige bezienswaardigheid van het stadje, en dat maakt hem niet minder de moeite. Je klimt een trap op, staat tussen de gebouwen op de heuvelrand en hebt de Mekong, de brug en Thailand in één blik voor je.
Hij ligt in het centrum, dus je loopt er vanaf je hostel naartoe. Toegang kost niets. Reken op een halfuur tot drie kwartier, niet meer, en plan hem op je aankomstmiddag: nadat je de grens door bent en je bootticket hebt gekocht, is dit precies genoeg om de rest van je dag mee te vullen.
Ga aan het eind van de middag, dan loop je er zo vandaan naar een terras voor de zonsondergang.
Ons oordeel: doen, en een halfuur is precies goed
Eten op de nachtmarkt bij de rivier
Huay Xai is een grensplaats en het eetaanbod is daar naar: een handvol tentjes langs de hoofdstraat en een markt bij het water. Maar dit is wel je eerste kennismaking met Laotiaans eten, en dat is een andere keuken dan de Thaise waar je net vandaan komt. Laap met kruiden en limoen, tam mak hoong, kleefrijst uit het mandje en Mekongvis van de houtskoolgrill.
Een maaltijd kost je hier rond de twee euro, dus je kunt rustig een paar dingen proberen. Vraag ook naar khao jee, de Laotiaanse baguette: dat is meteen je proviand voor de boot van morgen.
Ga niet te laat, want dit is geen stad die tot diep in de nacht doorgaat. De markt is vooral in het begin van de avond levendig.
Ons oordeel: niet overslaan, al is het maar voor je proviand
Heb je tijd over in Huay Xai?
De slowboat of de snelboot
De slowboat naar Luang Prabang is de mooiste manier om Laos binnen te komen: twee dagen over de Mekong, met een overnachting in Pakbeng. De snelboot doet het in één dag, maar dan zit je uren in een smal bootje dat met zestig kilometer per uur over een rivier vol rotsen gaat. Kies je die toch, stap dan niet in zonder helm en zwemvest. Wij nemen zelf altijd de langzame.
Je slowboatticket bij het officiële kantoor
Elk hostel, elk kantoortje en elke tuktukchauffeur kan je een ticket verkopen, en steeds komt er wat bovenop. Loop naar het officiële kantoor en koop hem daar: het scheelt geld en je weet zeker dat je ticket klopt.
Geld regelen voor de grens
In Huay Xai staan meerdere pinautomaten, dus wissel aan de grensovergang zelf alleen wat je echt nodig hebt, want de koers is daar een stuk minder. Voor je visum bij aankomst neem je wel genoeg dollars contant mee, want kaart wordt aan de grens niet geaccepteerd.
Een extra dag in de omgeving
Het stadje zelf heb je met de tempel, de markt en de zonsondergang in één middag gezien. Doe je de Gibbon Experience niet en heb je toch een dag over, dan zit je goed in Luang Namtha, vier uur met de bus, waar de trekkings door het Nam Ha-park beginnen. Ook de overkant in Thailand is zo bereikt.
Onze vijf highlights van Huay Xai
Heb je maar een paar dagen? Dan zouden wij deze vijf sowieso meepakken:
- De slowboat naar Luang Prabang, met de overnachting in Pakbeng
- The Gibbon Experience, ruim vooruit geboekt
- De zonsondergang boven de Mekong vanaf een terras bij de rivier
- Wat Chom Khao Manilat aan het eind van de middag
- Laotiaans eten op de nachtmarkt, inclusief je proviand voor de boot
Blijft er daarna nog tijd over, dan gaan wij liever meteen de route op: over land ben je in ongeveer vier uur in Luang Namtha en in een uur of zes in Oudomxay.
Dus wat moet je echt gedaan hebben in Huay Xai?
Eerlijk gezegd valt er in het stadje zelf niets te missen wat je over een jaar nog navertelt. Huay Xai is de voordeur van Laos, en de dingen die je hier onthoudt gebeuren pas als je het dorp uit bent: in de jungle van Bokeo of op het water richting Luang Prabang.
Dat maakt deze lijst kort en de keuze simpel. Boek de Gibbon Experience als je er de dagen en het budget voor hebt, want dat is de enige ervaring hier die je nergens anders vindt. Heb je die niet, doe dan gewoon de slowboat en gebruik je middag voor de tempel en de rivier.
En doe die ene avond niet af als verplicht nummer. Ga voor het donker op een terras boven de Mekong zitten met een biertje van een euro, kijk naar Thailand aan de overkant waar je vanochtend nog liep, en laat het tot je doordringen dat je vanaf morgen twee dagen lang niets anders te doen hebt dan varen. Dat is een prima manier om een land binnen te komen.
