Tioman is een eiland dat je met je voeten leert kennen. Over het betonpad van Air Batang, over de rotsen van het kustpad naar Salang, en op een ochtend dwars door het regenwoud naar de andere kant. Tussendoor ga je het water in, want het koraal ligt hier vaak op een paar slagen van het strand.
Wat Tioman bijzonder maakt is dat jungle en zee hier geen keuze zijn. Je kunt ‘s ochtends tussen de reuzenbomen lopen en ‘s middags boven papegaaivissen drijven, zonder in een auto te hoeven stappen. In Air Batang rijdt er niet eens een.
Dus: welke dagen bewaar je voor de jungle, welke voor het water, en wat doe je als je er nog een dag aan vastplakt?
Waar je slaapt, hoe je er komt en hoeveel dagen je nodig hebt, staat in onze reisgids voor Tioman.
De jungletrek van Tekek naar Juara
Dit is de tocht waarvoor je naar Tioman komt. Je begint aan de westkust in Tekek en eindigt aan de oostkust in Juara, en daartussen ligt ongeveer zeven kilometer echt regenwoud met driehonderd meter klimmen. Reuzenbomen, het gekrijs van apen, een varaan die in het bladerdek verdwijnt, en als je geluk hebt een neushoornvogel boven je hoofd.
Reken op twee tot drie uur lopen. Start vroeg, want het pad is niet verlicht en je wilt ruim voor het donker in Juara zijn. Neem twee liter water mee en trek dichte schoenen aan: er leven slangen op het eiland, en dit is geen pad voor slippers.
Het mooiste aan deze trek is het eind. Je komt uit het bos en staat op het mooiste strand van het eiland. Laat je grote rugzak achter in je dorp, en als je benen op zijn, ga je terug met de 4x4 of een watertaxi.
Ons oordeel: de dag die Tioman van alle andere eilanden van de oostkust onderscheidt
Een nacht in Juara
Juara is de oostkant van Tioman: een lange baai met wit zand, een paar chalets en verder vooral stilte. Overdag is het een fijn strand. Maar de reden om hier te slapen komt vroeg in de ochtend, als de zon boven de Zuid-Chinese Zee opkomt en je het strand voor jezelf hebt.
Van februari tot en met oktober nesten er schildpadden, en het Juara Turtle Project vangt ze op. Een bezoek aan dat opvangproject maakt van je strandmiddag meteen iets meer. Kom je juist in de moesson, van november tot en met februari, dan is Juara de enige surfplek van het eiland.
Combineer het met de jungletrek: loop op de heenweg, blijf een nacht en neem de volgende dag de 4x4 terug. Zo krijg je de zonsopkomst zonder dat je er in het donker heen hoeft.
Ons oordeel: slaap er minstens één nacht, de ochtend is het hele punt
Het kustpad van ABC naar Salang
Vanaf Air Batang loopt een pad naar het noorden, langs rotsen, kleine baaitjes en het water. Onderweg kom je langs Monkey Beach en Monkey Bay, en daar zit precies halverwege een goede snorkelplek. Je hebt geen gids nodig en geen plan, alleen tijd.
Reken op ongeveer drie uur met stops. Neem je snorkelset mee, zodat je in Monkey Bay meteen het water in kunt. Het laatste stuk naar Salang is steiler dan de rest: neem daar de tijd en denk aan het koude biertje dat je aan het eind wacht.
Salang zelf is het levendigste dorp van het eiland, met meer barretjes en ‘s avonds de barbecue. Terug naar ABC neem je een watertaxi.
Ons oordeel: wandelen, zwemmen en snorkelen in één halve dag, zonder gids of tour
Snorkelen vanaf de steiger en bij Renggis
Het koraal van Tioman ligt op veel plekken binnen zwemafstand. Bij de steiger van ABC zwem je zo tussen de papegaaivissen, en bij Salang, in Monkey Bay en rond het eilandje Pulau Renggis vind je meer koraal en vis, met een kans op schildpadden.
Een snorkelset huur je vanaf ongeveer €3 per dag. Huur hem meteen voor je hele verblijf, want je gebruikt hem elke dag, ook als je dat niet van plan was.
Sta niet op het koraal en raak het niet aan, ook niet even om op adem te komen. Dan blijft het er voor de volgende snorkelaar net zo mooi uitzien.
Ons oordeel: goedkoper wordt een dag vol vis niet
Je duikbrevet halen
Tioman is een van de goedkoopste plekken in Maleisië om te leren duiken. Je Open Water haal je hier vanaf ongeveer €200 in vier dagen, op rustige stekken vlak voor de kust. In ABC, Salang en Tekek zitten duikscholen, dus je hoeft er nooit ver voor te lopen.
Ben je al gebrevetteerd, dan kost een funduik vanaf ongeveer €20. Aan het begin van het droge seizoen is het zicht onder water op zijn best. Het seizoen loopt van maart tot en met oktober; in de moesson zijn de meeste scholen dicht.
Kies je school op het gevoel van het eerste gesprek. Dat zegt meer over je cursus dan de prijs die op het bord staat.
Ons oordeel: voor wie wil leren duiken bijna te mooi om te laten liggen
De Asah-waterval bij Mukut
In het zuiden van het eiland ligt het dorpje Mukut, en daarachter valt de Asah-waterval in een poel waarin je kunt zwemmen. Je komt er per boot naar Mukut en loopt dan een kort junglepad op.
Reken op een halve dag. Vaak zit de waterval in een rondvaart om het eiland, en zo is hij het fijnst: met andere reizigers op de boot en de kust van Tioman die langs je heen schuift. Boven Mukut steken de kale granieten pieken van het eiland op, en die zie je nergens zo van dichtbij.
Ons oordeel: een mooie halve dag, op zijn best als onderdeel van een rondvaart
Heb je tijd over op Tioman?
Een boottocht naar Coral Island
Verder van de kust ligt Coral Island, Pulau Tulai. Een bootje brengt je erheen voor een halve dag snorkelen, en vaak combineer je het met Renggis. Een mooie invulling voor je vierde dag als je niet gaat duiken.
Zonsondergang aan de westkust
ABC en Salang liggen aan de westkant van het eiland, dus de zon zakt hier recht voor je in zee. Zoek aan het eind van de middag een plek aan het pad langs de zee en eet daarna gewoon waar je zit.
Ikan bakar en de barbecue van Salang
De vis komt hier ‘s ochtends van de boot en ligt ‘s avonds op de houtskoolgrill. Bestel ikan bakar bij een warung aan het pad, of loop in Salang naar de barbecue met zeevruchten. Ontbijt doe je zoals de eilanders: nasi lemak of roti canai met curry om in te dopen.
Een belastingvrij biertje op het strand
Tioman is belastingvrij, en een blikje bier uit de winkel kost minder dan een euro. Haal er een bij de winkel en neem hem mee naar het strand voor de zonsondergang. Kijk niet raar op als een flesje water net zoveel kost.
Onze vijf highlights van Tioman
Heb je drie of vier dagen? Onze vijf voor Tioman op een rij:
- De jungletrek van Tekek naar Juara, vroeg vertrokken en met twee liter water
- Een nacht in Juara voor de zonsopkomst boven de Zuid-Chinese Zee
- Het kustpad van ABC naar Salang, met een snorkelstop in Monkey Bay
- Elke dag snorkelen, vanaf de steiger van ABC of rond Pulau Renggis
- Een proefduik of twee funduiken, of meteen je Open Water
Blijft er daarna een dag over, neem dan een rondvaart langs de Asah-waterval bij Mukut of een bootje naar Coral Island.
Dus wat moet je echt gedaan hebben op Tioman?
Die trek door de jungle. Je kunt op Tioman ook prima een paar dagen snorkelen en aan het pad in ABC blijven hangen, maar dan mis je wat dit eiland anders maakt: dat je in een ochtend van de ene kust naar de andere loopt, door regenwoud met apen en neushoornvogels, en eindigt op een strand dat bijna leeg is.
Blijf daar dan ook slapen. Juara bij zonsopkomst is het moment dat je van Tioman meeneemt, met de branding voor je en de vogels uit het bos achter je.
En houd de rest van je dagen licht. Een snorkelset voor je hele verblijf, een wandeling naar Salang, een biertje uit de belastingvrije winkel bij zonsondergang. Meer heeft Tioman niet nodig om je een paar dagen langer te laten blijven.
