Phong Nha zelf is klein, maar wat eromheen ligt is dat allerminst. Zo’n vierhonderd grotten, een nationaal park waar je dagen in kwijt kunt en een vallei achter het dorp waarin je zomaar een middag verdwijnt. Je gaat dat niet allemaal zien, en dat hoeft ook niet.
Een paar dingen horen er echt bij: minstens één grote grot, één dag op de scooter en één moment waarop je gewoon in het water ligt. Andere dingen staan op elk lijstje omdat ze nu eenmaal op elk lijstje staan, en die kosten je een halve dag die je beter aan de vallei had gegeven. En over één populaire stop houden wij zelf een dubbel gevoel.
Dus: waar is je tijd hier echt goed besteed, en waar rijd je gerust omheen?
Ben je nog aan het plannen, dan vind je in onze reisgids voor Phong Nha hoeveel dagen je nodig hebt, waar je het beste slaapt en hoe je er komt.
De Bong Lai Valley op de scooter
Dit is wat ons betreft het mooiste wat je in Phong Nha doet, en het staat bij bijna niemand bovenaan. De vallei ligt zo’n zeven kilometer achter het dorp: rijstvelden, kleine boerderijen, kalkstenen bergen en wegen waarop je een half uur lang niemand tegenkomt. Waar de grotten je laten zien wat de natuur hier heeft gemaakt, laat de vallei je zien hoe mensen er wonen.
Je huurt een scooter voor ongeveer vijf euro per dag en rijdt gewoon de vallei in. Er is geen entree, je betaalt alleen bij de stops die je zelf kiest. Een halve dag is genoeg, een hele dag is leuker. Wil je bij de Pub with Cold Beer de kip van de barbecue, dan moet je die uren van tevoren bestellen, dus loop er ‘s ochtends even langs.
Ga aan het eind van de middag terug, zodat je de laatste kilometers bij zonsondergang rijdt. Dat is het moment waarop de meeste reizigers alweer in het dorp op hun nachtbus zitten te wachten, en het is precies dan het mooist.
Ons oordeel: het beste wat je hier doet, en juist het stuk dat de meesten missen
Paradise Cave, maar dan voor negenen
Paradise Cave is ongeveer 31 kilometer lang en geldt voor veel reizigers als de mooiste grot van Vietnam. Je loopt over een houten pad door grotkamers die zo groot zijn dat je pas na een paar minuten doorhebt waar het plafond zit. Stalactieten van tientallen meters, en een stilte die je verder in Vietnam nergens hebt.
De entree is ongeveer negen euro en de grot is dagelijks open van 7.00 tot 16.30. Hij ligt twintig kilometer van het dorp, dus met de scooter ben je er in een klein half uur. Trek schoenen met grip aan, want het gesteente is overal nat.
Ga voor negen uur. Daarna komen de touringcars en verandert een lege kathedraal in een file op een houten trap. Onderweg lopen er koeien op de rijbaan, dus rijd rustig en houd je helm op.
Ons oordeel: de moeite van het vroege opstaan waard
Dark Cave: zipline, modder en kajak
Dit is de tegenhanger van Paradise Cave: waar je daar stil rondloopt, ga je hier nat, vies en buiten adem naar buiten. Je ziplinet over de rivier, zwemt de grot in, ploetert door een modderbad diep in de berg en kajakt daarna terug. Van alle activiteiten in Phong Nha is dit degene waar backpackers het langst over napraten.
Reken op ongeveer twintig euro voor Dark Cave, en op een hele dag als je hem combineert met Paradise Cave in dezelfde tour. Zipline, modderbad, kajak en zwemvest zitten er meestal bij. Neem een lamp of een powerbank mee, want binnen is het echt aardedonker.
Laat je telefoon los in je zak zitten en je bent hem kwijt, want er komt een moment waarop je gewoon het water in gaat. Stop hem in een waterdichte zak of laat hem bij je spullen.
Ons oordeel: absoluut doen, tenzij je niet tegen krappe donkere ruimtes kunt
Phong Nha Cave per boot
De grot waar het dorp naar vernoemd is, en de enige die je varend binnenkomt. Je stapt in het dorp op een bootje, vaart over de Son-rivier en glijdt daarna een ondergrondse rivier op, de berg in. De motor gaat uit, iemand pakt de peddels en dan is het alleen nog water dat tegen de wanden klotst.
Het tochtje duurt ongeveer een uur en je regelt het gewoon in het dorp. Je kunt hem ook als tour doen samen met Paradise Cave, dan zit de boot erbij en heb je de twee bekendste grotten in één dag gehad.
Doe hem niet op dezelfde dag als Dark Cave. Twee keer nat worden is prima, maar drie grotten achter elkaar is het punt waarop ze op elkaar gaan lijken.
Ons oordeel: niet overslaan, al is het maar voor die stilte op het water
Mooc Spring Eco Trail
Een wandelpad door de jungle dat uitkomt bij helderblauw water tussen de rotsen, waar je gewoon in kunt springen. Na een ochtend in een grot of een dag op de scooter in de hitte is dit precies wat je nodig hebt. Je kunt er ook kajakken, en je kunt er urenlang niets doen, wat net zo goed werkt.
De entree is ongeveer zeven euro. Neem zwemkleding mee, want het water is helder en koud, en dat laatste voelt beter dan het klinkt.
Kijk wel op de kalender: Mooc Spring is meestal open van april tot en met augustus en daarna staat het water te hoog. Kom je in het najaar, bewaar hem dan voor een volgende keer en kies een van de plekken die dan wel open zijn.
Ons oordeel: op zijn mooist als het warm is
Een wandelroute in het nationale park
Bijna iedereen komt hier voor wat er onder de grond zit, terwijl het park erboven op dezelfde UNESCO-lijst staat. Kalkstenen bergen, dichte jungle en wandelpaden waarop je nauwelijks iemand tegenkomt, met planten en dieren die je verder in Vietnam niet ziet. Voor een dag zonder helm, zaklamp of modder is dit de beste optie die je hebt.
De entree hangt af van welke route je kiest en begint rond zes euro. Reken op een halve tot een hele dag. Let op: een deel van de routes mag je alleen met een gids lopen, dus vraag dat in het dorp na voor je op de scooter stapt.
Doe dit op je laatste dag, als je de grotten al hebt gezien. Dan valt pas op hoe groot het gebied is waar je al die tijd doorheen hebt gereden.
Ons oordeel: leuk als je een derde dag hebt
Overnachten in Hang En
Hang En is de op twee na grootste grot ter wereld en ligt in hetzelfde park als Son Doong, de allergrootste. Je loopt er in een meerdaagse tour naartoe door de jungle en slaapt op een zandstrand binnen in de grot, met een opening in het plafond waar het licht doorheen valt. Dit is geen bezienswaardigheid die je even meepakt, dit is de reden dat sommige mensen naar Vietnam komen.
Het gaat altijd met een gids, dus je regelt hem vooraf en je hebt er minstens vier dagen in Phong Nha voor nodig. Sommige routes in het park mag je sowieso alleen met een gids lopen. Reken erop dat dit veruit de duurste dag van je Vietnamreis wordt.
Twijfel je over het geld: dit is het soort uitgave waar bijna niemand achteraf spijt van heeft. Twijfel je over je conditie, vraag dan vooraf hoeveel uur je per dag loopt en hoe steil de afdaling naar de grot is.
Ons oordeel: alleen als je de dagen en het budget hebt, maar dan zonder aarzelen
Heb je tijd over in Phong Nha?
Twee grotten in plaats van drie
De grotten liggen dicht bij elkaar en het is verleidelijk om er drie op één dag te doen. Twee grotten op twee ochtenden maken meer indruk, en je houdt er een middag in de vallei aan over. Paradise Cave en Phong Nha Cave zijn samen een prachtige combinatie.
De Duck Stop in de vallei
De Duck Stop kost ongeveer drie euro inclusief eendenvoer en is een heerlijke tussenstop: je loopt tussen de eenden, je eet er wat en het is er ontspannen. Er hoort een stukje bij waarbij je op een waterbuffel mag zitten, en dat laten wij zelf aan ons voorbijgaan. Ga langs voor de eenden, het eten en de sfeer.
De avonden in het dorp
Phong Nha Village is een dorp met één doorgaande straat en het is er ‘s avonds vroeg stil, wat precies past bij de vroege ochtenden die je hier maakt. Eet bij je homestay, want de meeste koken zelf en doen dat goed, en ga daarna aan de rivier zitten met een biertje van zestig cent.
Het seizoen in de gaten houden
Dit is de enige plek in Vietnam waar het seizoen echt bepaalt wat er doorgaat. Van december tot en met augustus is het park op zijn best. Sta je in september, oktober of november in het dorp, vraag dan elke ochtend opnieuw welke tours doorgaan in plaats van vooraf te boeken, want bij hoog water sluiten grotten en vervallen kajakroutes.
Onze vijf highlights van Phong Nha
Heb je maar een paar dagen? Dan zouden wij deze vijf sowieso meepakken:
- Een halve tot hele dag op de scooter door de Bong Lai Valley, terug bij zonsondergang
- Paradise Cave, vroeg in de ochtend voor de touringcars
- Dark Cave met de zipline, het modderbad en de kajak
- Phong Nha Cave per boot, over de ondergrondse rivier
- Mooc Spring Eco Trail om af te koelen, tussen april en augustus
Blijft er daarna tijd over, dan is een meerdaagse grottour met een overnachting in Hang En het grootste wat deze regio te bieden heeft. Heb je die dagen niet, rijd dan gewoon nog een keer de vallei in, maar sla dan een zijweg in die je de eerste keer voorbij bent gereden.
Dus wat moet je echt gedaan hebben in Phong Nha?
Eerlijk gezegd: niets van deze lijst is verplicht. Phong Nha is geen plek waar je bezienswaardigheden afvinkt, en de reizigers die er het meest aan hebben gehad zijn meestal degenen die een dag minder hebben ingepland dan ze konden. Dit lijstje is bedoeld om je te helpen kiezen, niet om je dagen vol te zetten.
Als we er dan toch één ding uit moeten halen: huur die scooter. Één grote grot laat je zien waarom dit gebied op de UNESCO-lijst staat, maar een middag door de Bong Lai Valley laat je zien hoe het hier ruikt, klinkt en woont. Dat is voor veel backpackers precies het stuk dat ze achteraf het mooist vonden, en het kost je vijf euro.
En plan één ochtend waarop je niets doet. Ga aan de Son-rivier zitten met een koffie, kijk naar de kalkpieken aan de overkant en bedenk pas daarna of je nog een grot in wilt. In een dorp waar toch niks anders te doen is, is dat geen verloren tijd maar het punt.