In de Harau-vallei begint de dag met mist tussen twee rotswanden, en tegen de tijd dat die optrekt, sta je al met je voeten in een waterval. Boven je hangt oerwoud aan elke richel van de klif. Achter je liggen de rijstvelden, groen tot aan de volgende wand.
Een lange lijst met bezienswaardigheden heeft Harau niet, en dat is precies goed. Wat er is, ligt dicht bij elkaar: een handvol watervallen, een pad naar boven, wanden om tegenop te klimmen en een paar wegen die je met de scooter de heuvels in nemen. Voor ons is dit het hart van Sumatra, en Sumatra is het mooiste eiland van het land.
Dus: waar begin je, en wat bewaar je voor die extra dag die je hier vanzelf gaat nemen?
Hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel dagen je nodig hebt, lees je in onze reisgids voor de Harau-vallei.
De vroege klim naar het uitzichtpunt
Vanaf de vallei zie je vooral wanden. Pas als je erboven staat, snap je hoe diep Harau in het land ligt. Een steil, onverhard pad klimt in ongeveer een uur door de jungle naar een uitzichtpunt, en daar ligt de hele vallei onder je: de rijstvelden als een groen lint, de kliffen aan twee kanten, de daken van de homestays als stipjes ertussen.
Het pad is niet aangegeven, dus je gaat met een gids. Die regel je via je homestay, en hij is meer dan een wegwijzer: onderweg laat hij je de planten en dieren zien die je zelf zou missen.
Vertrek vroeg. Dan ben je boven voor de hitte en voor de buien die hier ‘s middags vallen, en heb je het mooiste licht van de dag. Neem twee liter water mee en schoenen met grip, want na regen verandert het pad in modder.
Ons oordeel: het uur zweten dat je de hele vallei in één blik teruggeeft
Zwemmen onder Sarasah Bunta
Sarasah Bunta is de waterval waar iedereen naartoe gaat, en terecht. Het water valt van een enorme rotswand in een poel met bemoste stenen eromheen, en een paar minuten verderop liggen nog meer watervallen. Bij de tweede huur je een band om op te dobberen of een ligstoel voor erna.
De entree is een klein bedrag per waterval, meestal minder dan €1. Bij de ingang staan kraampjes met thee en gebakken banaan, en dat is na een duik een prima lunch.
Ga doordeweeks, en zo vroeg als je kunt: in het weekend komen de dagjesmensen. Neem waterschoenen mee en trek een T-shirt over je badkleding, zoals de locals die met kleren aan het water in gaan. Na zware regen blijf je weg onder de waterval zelf, want dan kan er steen mee naar beneden komen.
Wanneer de watervallen op hun mooist zijn, hangt af van de regen. In juni en juli vallen ze nog vol, aan het eind van het droge seizoen worden ze dunner, en in de natste maanden, oktober tot en met december, zijn ze op hun hoogst.
Ons oordeel: het zwembad van de vallei, en vroeg op de ochtend van jou alleen
Sarasah Donat, de waterval in de grot
Net buiten de vallei, bij Sarilamak, valt Sarasah Donat door een opening in de rots naar beneden, een soort grot in. Je komt er via een houten ladder, en beneden valt het licht door het gat in de rots op het water.
Het is een kort stukje met de scooter of een opelet vanuit de vallei, en het is een stuk rustiger dan de watervallen rond Sarasah Bunta. Daarmee is het de plek voor wie Harau even zonder publiek wil zien.
De ladder en de rotsen worden na regen spiegelglad. Ga daarom liever in de ochtend, voor de middagbuien, en combineer het met de markt van Sarilamak als het dinsdag of zaterdag is.
Ons oordeel: een klein avontuur, met de mooiste lichtval van de hele vallei
Klimmen op de rotswanden
De wanden die je de hele dag ziet, kun je ook op. Harau is een bekende klimplek in West-Sumatra, met routes voor beginners en voor gevorderden, en met de rijstvelden onder je als uitzicht.
Je gaat met een lokale gids die zijn eigen materiaal meeneemt. Vraag je homestay wie er die week klimt: zo vind je de klimmers die de wanden kennen. Nieuw in het klimmen? Vraag dan naar een kennismaking op een korte route.
En wil je niet zelf omhoog, ga dan kijken. Aan de voet van de wand staan terwijl iemand boven je hangt, is hier al een spektakel op zich.
Ons oordeel: de manier om de klif niet alleen te zien maar ook te voelen
Met de scooter naar Kelok 9 en Sikabu
Een dag op de scooter laat je zien wat er rond de vallei ligt. Op ongeveer een half uur rijden kronkelt Kelok 9 door een kloof: een rode bochtenbrug op pilaren, bocht na bocht boven het dal. Daarna rijd je naar de rijstterrassen van Sikabu, met een koffietentje erboven, en door dorpen waar bijna geen toerist komt.
Een scooter huur je via je homestay voor ongeveer IDR 50.000 tot 100.000 per dag, €2,50 tot €5. De wegen hebben grind, gaten en steile stukken, dus rijd alleen met ervaring en een internationaal rijbewijs. Liever niet zelf sturen? Je homestay regelt ook een tour met chauffeur.
Ons oordeel: de dag waarop je ziet dat het groen rond Harau nooit ophoudt
De markt van Sarilamak en de rendang van Payakumbuh
Op dinsdag en zaterdag is er markt in Sarilamak, aan de ingang van de vallei. Kom rond acht uur ‘s ochtends: dan liggen de groente en de vis er nog vers, staan de manden vol kruiden en zelfgemaakte koekjes, en ben je de enige buitenlander tussen de kramen. Ontbijt hier, niet in je homestay.
Een halfuur verderop ligt Payakumbuh, dat zich sinds 2019 officieel de stad van de rendang noemt. In de Kampung Rendang stooft het vlees in grote pannen, en wie hier rendang haalt, eet hem bij de bron.
Ons oordeel: een ochtend tussen de locals, met de lekkerste rendang van je reis als toetje
Heb je tijd over in de Harau-vallei?
Een kookles bij Abdi Homestay
Bij Abdi Homestay leer je koken voor ongeveer IDR 150.000, ongeveer €7,50. Een mooie middag na de klim naar het uitzichtpunt, en daarna weet je hoe die kokoscurry van je homestay gemaakt wordt.
Het avondeten van je homestay
In de vallei eet je wat de familie kookt: rijst met kip of rundvlees in kokoscurry, groente uit de tuin en sambal die je ogen laat tranen. Westerse restaurants zijn er niet, en die mis je hier ook niet.
Een avond op je veranda
Plan er minstens één zonder programma. Met een kopi tubruk op je veranda zie je de rotswanden rood kleuren, en daarna nemen de krekels en de kikkers het over.
De watervallen in het natte seizoen
Kom je tussen oktober en december, dan zijn de paden glad maar de watervallen op hun hoogst, en zijn er weinig andere reizigers. Een mooie tijd voor wie liever kijkt dan wandelt. De apen in de vallei laat je in elk seizoen hun eigen eten zoeken.
Onze vijf highlights van de Harau-vallei
Heb je twee of drie dagen? Dan zouden wij deze vijf sowieso doen:
- De vroege klim met een gids naar het uitzichtpunt boven de vallei
- Zwemmen onder Sarasah Bunta, doordeweeks en vroeg
- Afdalen over de ladder naar Sarasah Donat, voor de middagbuien
- Een scooterdag langs Kelok 9 en de rijstterrassen van Sikabu
- De ochtendmarkt van Sarilamak op dinsdag of zaterdag, met rendang uit Payakumbuh
Blijft er daarna een middag over, ga dan naar de voet van de wand en kijk hoe de klimmers omhooggaan, of doe zelf een korte route.
Dus wat moet je echt gedaan hebben in de Harau-vallei?
Eén ding: boven op het uitzichtpunt hebben gestaan. Vanuit de rijstvelden zijn de wanden indrukwekkend, maar pas van boven zie je hoe de vallei als een kloof in het land ligt, met de homestays als stipjes tussen het groen. Een uur klimmen met een gids, vroeg op de dag, en je hebt het beeld van Harau dat je meeneemt naar huis.
Daarna mag het tempo omlaag. Zwem onder Sarasah Bunta als de dagjesmensen er nog niet zijn, daal af naar de grotwaterval van Sarasah Donat en neem een dag de scooter voor Kelok 9. Haast hoeft niet: alles ligt hier op een paar kilometer van elkaar.
En als je merkt dat je je volgende bus wilt verschuiven, doe dat dan gewoon. Een extra nacht in een houten hut onder de klif kost een tientje, en een betere plek om Sumatra op je in te laten werken vind je niet snel.
