Op Don Det valt minder te doen dan waar ook in Laos, en dat is precies waarom je hier bent. Toch is het niet zo dat er niets is: er liggen watervallen om de hoek, er zwemmen dolfijnen in de rivier en je kunt een hele dag tussen de eilanden kajakken. Je hoeft het alleen niet allemaal te doen, en de meeste mensen die hier langer blijven dan gepland doen het ook niet.
Een paar dingen horen er echt bij. De fietsronde over beide eilanden, de zonsondergang vanaf het water, minstens één waterval. Andere dingen staan in de folder van je guesthouse en zijn leuk als je een ochtend overhoudt, al is hier helemaal niets doen minstens zo goed besteed.
Dus: waar geef je je twee of drie dagen op Don Det aan uit, en wat bewaar je voor later?
De praktische kant, hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel dagen je uittrekt, staat op een rij in onze reisgids voor Don Det.
De fietsronde over Don Det en Don Khon
Dit is het beste wat je op het eiland kunt doen en het kost je bijna niets. Je huurt een fiets, rijdt de zandpaden langs de rivier af en steekt in het zuiden van Don Det de oude Franse spoorbrug over naar buureiland Don Khon. Onderweg kom je langs rijstveldjes, dorpjes, buffels op het pad en steeds weer de Mekong ertussendoor.
Een fiets huur je voor een paar euro per dag en het hele rondje over beide eilanden is een uur of drie, inclusief stoppen. Er zijn geen auto’s, dus je deelt de paden alleen met andere fietsers en een enkel passerend brommertje. Op Don Khon liggen ook de resten van de koloniale spoorlijn die de Fransen aanlegden om schepen langs de watervallen te krijgen.
Doe het rondje richting het einde van de middag, dan zit je rond zonsondergang aan de westkant. Neem water mee en controleer je banden voordat je vertrekt, want een fietsenmaker vind je onderweg niet.
Ons oordeel: absoluut doen, dit is waarom je hier bent
De zonsondergang vanuit een hangmat
De westkant van Don Det heet de sunset side en dat is geen marketing: elke avond hangt daar het complete eiland aan de rivier te kijken hoe de zon achter de Mekong zakt. Guesthouses hebben terrassen boven het water met hangmatten erin, en er is niemand die het gek vindt als je daar drie uur in blijft liggen.
Kosten zijn er nauwelijks. Een biertje gaat hier voor rond een euro over de toonbank en een bord eten voor een euro of twee, dus je hele avond kost minder dan een lunch thuis. Ga zitten waar je slaapt, of loop het pad langs de rivier af tot je een plek ziet die je bevalt.
Neem een zaklamp of een opgeladen telefoon mee als je daarna nog terug moet lopen. De stroom valt hier regelmatig uit en de paden zijn onverlicht.
Ons oordeel: niet overslaan, en niet één avond maar elke avond
Khone Phapheng
Op het vasteland, een stuk voorbij Nakasang, ligt de waterval waar geen andere in Zuidoost-Azië qua watervolume aan tipt. Er stroomt ongeveer 10.800 kubieke meter water per seconde doorheen. Het is geen hoge, smalle sluier maar een breed veld van kolkend water tussen de rotsen, en je hoort hem voordat je hem ziet.
Je gaat er met een boot en een busje naartoe, meestal als tour die je bij je guesthouse regelt en vaak gecombineerd met de dolfijnen. Reken op een halve dag. In het regenseizoen is het geluid alleen al de reis waard, in het droge seizoen komen juist de rotsformaties eronder tevoorschijn.
Blijf achter de hekken. Dit is niet de plek voor een foto vanaf een rots, want de stroming is hier dodelijk en dat is geen manier van spreken.
Ons oordeel: de halve dag van het eiland af waard
De Li Phi-watervallen op Don Khon
Dichterbij dan Khone Phapheng en veel makkelijker in te passen: de Li Phi-watervallen liggen op Don Khon en je fietst er in dezelfde ronde langs. Het water perst zich hier door smalle geulen tussen de rotsen door, met bomen erboven en de visfuiken die de lokale bevolking al generaties op dezelfde manier plaatst.
Je komt er over de oude spoorbrug vanaf Don Det, dus dit combineer je gewoon met je fietsdag. Bij de ingang van het terrein wordt een kleine entree gevraagd. Neem de tijd om door te lopen tot voorbij het eerste uitzichtpunt, want daar staat het meeste volk en verderop is het mooier.
Het strandje in de buurt ziet er uitnodigend uit, maar zwem niet in de buurt van de watervallen. De rivier stroomt hier veel harder dan hij eruitziet.
Ons oordeel: absoluut doen, je fietst er toch langs
Kajakken tussen de eilanden
Dit is de enige activiteit op Don Det waar je een hele dag mee bezig bent, en voor veel backpackers de leukste. Je peddelt tussen de eilandjes van Si Phan Don door, stopt bij dorpjes en watervallen en ziet het gebied vanaf de enige plek waar het echt klopt: laag op het water.
De tours vertrekken ‘s ochtends en aan het eind van de middag ben je terug, ruim op tijd voor de zonsondergang. Je regelt het bij je guesthouse of bij een van de reisbureautjes langs het hoofdpad. Vaak zit een bezoek aan de dolfijnenplek en aan de watervallen in dezelfde dag.
Houd je zwemvest aan, ook op de stukken waar het water spiegelglad ligt. De Mekong heeft hier onderstromen die je niet ziet, en dat is de reden dat het ding je wordt aangereikt.
Ons oordeel: een mooie extra als je drie dagen hebt
Dolfijnen spotten bij de zuidpunt van Don Khon
In de diepe poelen bij de zuidpunt van Don Khon, vlak voor de Cambodjaanse grens, leeft nog een handjevol Irrawaddy-dolfijnen. Het zijn er weinig en ze zijn schuw, dus verwacht geen show: je ziet een grijze rug die even boven komt en weer verdwijnt. Dat ze er nog zijn is eigenlijk het bijzondere eraan.
Je vaart er met een longtail naartoe, meestal in de vroege ochtend of tegen het eind van de middag, als de dieren actiever zijn. Vanaf Don Det doe je het als losse boottocht of als onderdeel van de dag met Khone Phapheng erbij.
Je kans is het grootst in het droge seizoen, van maart tot en met mei, als het water laag staat en de dolfijnen in de diepe delen samenkomen. Een garantie is het nooit, dus ga alleen als je het niet erg vindt om met lege handen terug te varen.
Ons oordeel: op zijn mooist in het droge seizoen
Heb je tijd over op Don Det?
De dolfijnentour in het juiste seizoen
Tussen maart en mei staat de Mekong laag en verzamelen de Irrawaddydolfijnen zich in de diepere poelen bij de grens, en dan maak je een echte kans. Van juni tot en met oktober staat het water hoog en zitten ze verspreid over een veel groter gebied. Kom je in die natte maanden, dan is een dag kajakken over de rivier minstens zo mooi.
Zwemmen op de goede plek
Bij je guesthouse liggen rustige stukken oever waar je heerlijk het water in gaat, en dat is een van de fijnste dingen die je hier doet. Vraag ter plekke even waar het kan. Bij de watervallen zelf lijkt het water op sommige plekken kalm, maar daar zijn de stroming en de onderstromen levensgevaarlijk, dus die bewonder je vanaf de kant.
Twee volle dagen in plaats van één nacht
Veel mensen plannen Don Det als één nacht tussen Pakse en de grens met Cambodja. Neem er twee volle dagen voor: je bent een halve dag onderweg, en pas op de tweede ochtend snap je waarom mensen hier blijven hangen. Met een bed van vier euro per nacht is dat een makkelijke keuze.
Goed om te weten over de avonden
De avonden zijn hier ontspannen: een hangmat, een biertje en de rivier. Op Don Det worden ook openlijk drugs aangeboden, in shakes, in pizza’s en gewoon rechtstreeks. Doe daar niet aan mee, ook niet als iedereen in je hostel het doet: de straffen in Laos zijn zwaar, je zit op een eiland zonder ziekenhuis en de rivier ligt vlak naast het pad waarover je terugloopt.
Onze vijf highlights van Don Det
Heb je maar een paar dagen? Dan zouden wij deze vijf sowieso meepakken:
- De fietsronde over Don Det en Don Khon, het liefst richting zonsondergang
- De zonsondergang vanuit een hangmat aan de sunset side
- De Li Phi-watervallen op Don Khon, over de oude Franse spoorbrug
- Khone Phapheng, de waterval met het meeste water van Zuidoost-Azië
- Een dag kajakken tussen de eilanden van Si Phan Don
Blijft er daarna tijd over, dan is de vroege boottocht naar de dolfijnen bij de zuidpunt van Don Khon de moeite waard, zeker als je er tussen maart en mei bent. En anders: nog een dag in die hangmat. Dat telt hier gewoon mee.
Dus wat moet je echt gedaan hebben op Don Det?
Weinig, eerlijk gezegd. Don Det is de enige plek in Laos waar een lijstje als dit een beetje tegen zichzelf werkt. De reizigers die er het meeste aan hebben gehad zijn bijna altijd degenen die na dag één stopten met plannen en gewoon bleven hangen.
Als we er dan toch één ding uit moeten halen: huur die fiets. Rij het rondje over beide eilanden, steek de oude spoorbrug over, stop bij de Li Phi-watervallen en zorg dat je tegen zessen weer aan de westkant zit. Dat is een halve dag, het kost je een paar euro en het is het stukje Don Det dat je je over een jaar nog herinnert.
En houd je laatste avond leeg. Geen tour geboekt, geen bus die de volgende ochtend vroeg vertrekt. Gewoon een hangmat, een biertje van een euro en de Mekong die roze wordt. Daarna mag Cambodja.
