In Ubud zijn de mooiste uren die voor negen uur, en de mooiste van allemaal begint om twee uur ‘s nachts met een busje voor je hostel. Een paar uur later zit je op de rand van een krater, met een ei dat in de stoom van de vulkaan is gekookt, en zie je de lucht boven het meer van zwart naar oranje gaan.
De rest van Ubud volgt hetzelfde ritme. Rijstterrassen in de mist, een heuvelrug waar de zon boven de palmen opkomt, een heilige bron waar de Balinezen ‘s ochtends vroeg onder elkaar zijn. Wie om zeven uur op pad gaat, ziet het groene hart van Bali. Wie om elf uur gaat, ziet vooral bussen.
Dus: welke ochtenden reserveer je, en wat doe je met de middagen en de avonden ertussen?
Hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel dagen je nodig hebt, lees je in onze reisgids voor Ubud.
Zonsopkomst op Mount Batur
Je loopt met een zaklamp achter je gids de helling op, in het donker, met alleen de lichtbundel voor je voeten. Na ongeveer twee uur klimmen sta je op de kraterrand, op 1.717 meter. Dan komt de zon op boven het Baturmeer, met de Agung ernaast en op heldere dagen de Rinjani op Lombok in de verte.
Een gedeelde trek kost vanaf ongeveer €25 tot €40, met ophalen in Ubud, gids en ontbijt. Je wordt rond twee uur ‘s nachts opgehaald, en rond tien uur lig je weer bij je zwembad. Dat ontbijt is de grap van de ochtend: een ei, gekookt in de hitte van een stoomgat.
Neem een trui en een jas mee, want op de top is het koud tot de zon er is. Een gids is verplicht. Batur is een actieve vulkaan, en bij verhoogde activiteit gaat de top dicht: laat je gids of de parkbeheerder bevestigen dat de trek doorgaat.
Ons oordeel: de beste reden om op Bali een wekker om half twee te zetten
De vallei van Tegallalang in
Twintig minuten rijden ten noorden van Ubud ligt een vallei vol rijstterrassen die als trappen tegen de hellingen op lopen, met palmen ertussen en smalle paadjes langs de randen. Het zijn de bekendste terrassen van Bali, en om acht uur hangt er nog mist tussen de treden.
De entree is IDR 25.000, ongeveer €1,25. Op de paden vragen de boeren hier en daar een kleine bijdrage, en die geef je graag: zij onderhouden wat je komt bekijken. Houd dus wat kleingeld bij je.
Het verschil zit in de richting die je loopt. Blijf niet hangen bij het grote uitzichtpunt waar de bussen stoppen, maar daal de vallei in en klim aan de andere kant weer omhoog. Na tien minuten heb je de schommels achter je, sta je midden in de terrassen en zie je het water van veld naar veld lopen.
Ons oordeel: wie de vallei in loopt, ziet een ander Tegallalang dan op de foto’s
Het bronwater van Tirta Empul
Al meer dan duizend jaar komen Balinezen naar Tirta Empul om te baden in heilig bronwater, onder een rij stenen spuiers. In de bassins zwemmen koikarpers, en families komen met offers om te bidden. Je mag zelf het water in, met een sarong om.
De entree is IDR 50.000, ongeveer €2,50, en de sarong zit erbij of huur je ter plekke. Het ligt een half uur rijden naar het noorden. Kijk bij de spuiers gewoon naar wie voor je staat en houd dezelfde volgorde aan. Dan doe je het goed, zonder één vraag te stellen.
Combineer het met Goa Gajah, de olifantengrot ten zuiden van Ubud, met een gezicht dat in de rots is gehakt. Kom in de vroege ochtend: dan baden er vooral Balinezen en staan de bussen nog niet op de parkeerplaats.
Ons oordeel: het moment waarop je Bali niet bekijkt, maar even meedoet
Campuhan Ridge Walk bij zonsopkomst
Een smal pad over een heuvelrug tussen twee rivierdalen, met aan beide kanten wuivend olifantsgras en palmen. Het begint vlak bij het centrum, bij een tempel op de plek waar twee rivieren samenvloeien, en het kost niets.
Heen en terug ben je een uur tot anderhalf uur onderweg. Ga bij zonsopkomst, voor de hitte en de drukte, en kijk hoe het licht boven de palmen het dal in kruipt.
Draai bij het eind van de heuvelrug niet meteen om. Loop door naar de rijstvelden en warungs van Bangkiang Sidem: daar begint het platteland, en eet je bij een warung tussen de velden.
Ons oordeel: gratis, vlak naast het centrum en elke vroege wekker waard
Sacred Monkey Forest
Een stuk oerbos midden in de stad, met drie tempels en honderden Balinese makaken. Wortels groeien over de muren, bemoste beelden staan langs het pad, en over een ravijn loopt een stenen brug onder enorme bomen. Tussen de tempelruïnes zitten apen met jongen.
De entree is IDR 130.000, ongeveer €6,50. Het bos is open van 9 tot 18 uur, met de laatste toegang om 17 uur. Kom vroeg, als de apen nog rustig zijn.
De apen zijn wild en slim, dus houd je aan een paar regels. Eten en plastic tasjes blijven in je hostel, zonnebril en oorbellen gaan in je tas. Een aap lang aankijken of met je tanden bloot lachen leest hij als een dreiging. Springt er een op je schouder, blijf dan kalm en loop rustig verder. Niet aanraken, niet voeren. En mocht je toch een krab of beet oplopen: spoel de wond een kwartier met water en zeep en zoek nog dezelfde dag een arts op, want rabiës komt op Bali voor.
Ons oordeel: een koele jungle-wandeling waar je zo vanuit je hostel binnenloopt
De Legong in het paleis
Elke avond om half acht dansen er op het binnenplein van Puri Saren, het koninklijk paleis in het centrum. Bij de Legong bewegen de danseressen in goud en zijde met hun ogen en vingers net zoveel als met hun voeten, en het gamelan-orkest speelt vlak naast het podium.
Een voorstelling kost ongeveer IDR 100.000, ongeveer €5, en duurt ongeveer anderhalf uur. Kom een half uur van tevoren voor een plek vooraan.
Ons oordeel: de perfecte afsluiter van een dag die om zes uur begon
Heb je tijd over in Ubud?
Een kookles op een biologische boerderij
Een halve dag koken op een boerderij buiten Ubud, met eerst een rondje over de markt. Je leert Balinese gerechten maken, en vegetarisch of veganistisch kan ook. Een mooie invulling van een middag na een vroege ochtend.
Babi guling tussen de middag
Geroosterd speenvarken met knapperig vel en een sambal die je wakker schudt. Eet het rond lunchtijd, als het net van het spit komt. Liever iets anders? Probeer bebek betutu, eend die urenlang in kruiden en bananenblad gaart, of sate lilit op een stengel citroengras.
Kopi tubruk in plaats van kopi luwak
Op de weg naar Tegallalang bieden koffietuinen kopi luwak aan, vaak van civetkatten die in kooien leven. Kies een tuin zonder kooien, of bestel een kopi tubruk: sterke koffie met de prut nog in je glas.
Een middag voor jezelf
Ubud is ook de stad van de yogastudio’s en de massage voor een paar euro. Na een ochtend op de vulkaan of in de rijstvelden is een middag op een matje of bij het zwembad precies goed.
Onze vijf highlights van Ubud
Heb je drie of vier dagen? Dan zijn dit de vijf die je niet wilt missen:
- De zonsopkomst op de kraterrand van Mount Batur
- Tegallalang voor achten, de vallei in in plaats van bij het uitzichtpunt
- Het reinigingsritueel in Tirta Empul, met Goa Gajah op de terugweg
- Campuhan bij zonsopkomst, door tot Bangkiang Sidem
- Een ochtend tussen de makaken in het Monkey Forest
Blijft er een avond over, zet je dan om zeven uur bij het paleis voor de Legong.
Dus wat moet je echt gedaan hebben in Ubud?
De Batur op, in het donker. Er is op Bali geen ochtend die zo binnenkomt als die eerste zon boven het kratermeer, met de Agung ernaast en een ei uit de vulkaan in je hand. Vraag vooraf of de top open is, trek een trui aan en ga vroeg slapen de avond ervoor.
Daarna mag Ubud het ritme bepalen. Elke ochtend één plek: de terrassen, de bron, de heuvelrug. Elke middag iets voor jezelf. Elke avond een warung, en minstens een keer de dans in het paleis.
En als je merkt dat je het tempo prettig vindt, blijf dan een dag langer. Ubud is gemaakt voor reizigers die vroeg opstaan en de middag nemen zoals hij komt.
