Bij het Tobameer ligt het mooiste wat je kunt doen letterlijk voor je deur: een trapje af, en je zwemt in een vulkaankrater. Het water is helder en koel, de groene wanden rondom staan scherp in het ochtendlicht, en voor je het weet is het tien uur en heb je nog niets anders gedaan. Dat is hier geen verloren ochtend, dat is het hele punt.
Toch is Samosir meer dan een steiger. Het eiland is het thuisland van de Toba-Batak, en hun verhaal staat overal: in de stenen stoelen onder een oude boom, in een koningsgraf met een uitgehakt gezicht, in een houten pop die meedanst op de trommels. Met een scooter rijd je er in een dag langs, en de rest van je tijd geef je terug aan het water.
Dus: wat doe je met je dagen op Samosir, en wat bewaar je voor de dag dat je verlengt?
Hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel dagen je uittrekt, lees je in onze reisgids voor het Tobameer.
Zwemmen en kajakken vanaf je steiger
Dit is waarvoor je naar het Tobameer komt. Bijna elk guesthouse in Tuktuk heeft een steiger of een trapje het meer in, en het water is diep, helder en koel. Je zwemt in een krater die een supervulkaan zo’n 74.000 jaar geleden achterliet, en het enige wat je hoort is het water tegen de kant.
Wil je verder dan je eigen steiger, huur dan een kajak bij een guesthouse of café in Tuktuk en peddel langs de kust van het schiereiland. Wie vroeg genoeg op het water ligt, ziet de zon opkomen boven de bergen aan de overkant.
Ga ‘s ochtends, als het meer nog spiegelglad is. Na de middag steekt er vaak wind op en wordt het water onrustig.
Het meer is meteen diep. Zwem in de buurt van de steiger, en peddel niet alleen ver het water op als de wind aantrekt.
Ons oordeel: het beste deel van je dag, en het kost je niets
Samosir rond op de scooter
Een dag op de scooter laat je het meer van alle kanten zien. Je rijdt langs de kust met de rijstvelden, door Batak-dorpen met hun puntdaken en langs de grote, bonte familiegraven die overal langs de weg staan. Stop waar je wilt, voor een kop koffie of een duik, in dorpen waar vrijwel geen toerist komt.
Een scooter kost in Tuktuk ongeveer IDR 100.000 per dag, zo’n €5, met de benzine apart. Voor de grote ronde heb je een hele dag nodig. Aan de westkant liggen de warme bronnen bij Pangururan, een mooie plek om halverwege je benen te strekken.
Vertrek vroeg en tank vol in Tuktuk, want buiten de dorpen kom je weinig pompen tegen. De weg kent gaten die je liever bij daglicht ziet, dus wees voor het donker terug. Neem je rijbewijs en een internationaal rijbewijs mee.
Combineer de ronde met Ambarita en Simanindo, en je hebt de Batak-cultuur en het landschap in één dag.
Ons oordeel: de dag waarop je begrijpt hoe groot dit meer eigenlijk is
Huta Siallagan en de stenen stoelen van Ambarita
In het oude Batak-dorp Siallagan in Ambarita staan de stenen stoelen waar de koning en de oudsten eeuwenlang recht spraken, onder een boom midden in het dorp. Eromheen staan traditionele Batak-huizen met houtsnijwerk en daken als scheepsboegen.
De entree is ongeveer IDR 10.000, zo’n €0,50, en Ambarita ligt een korte rit ten noorden van Tuktuk. Bij de ingang verkopen stalletjes ulos, de geweven doeken van de Batak.
Neem aan de ingang een lokale gids voor een paar euro. Die vertelt je het verhaal van de rechtspraak, en dat verhaal is waarom je hier staat. Zonder gids kijk je naar stenen stoelen, met gids zie je een rechtszaal.
Ons oordeel: een paar euro voor een gids maakt hier alle verschil
Batak-dansen in Huta Bolon Simanindo
Aan de noordpunt van Samosir staat het museum Huta Bolon, een oud koningshuis met traditionele huizen eromheen. Daar zie je Batak-dansen op de muziek van de gondang, met trommels en gongs, en danst de houten pop sigale-gale mee, de pop uit de Batak-verhalen.
De dansen beginnen van maandag tot en met zaterdag om 10.30 uur en op zondag om 11.45 uur. Aan het eind word je uitgenodigd om mee te dansen, en dat moet je gewoon doen.
Simanindo ligt op de route rond het eiland. Plan je scooterdag zo dat je hier rond half elf bent, dan zie je de dans en rijd je daarna verder langs de westkust naar Pangururan.
Ons oordeel: het levendigste uur van je scooterdag, met trommels en een dansende pop
Het koningsgraf van Tomok
In Tomok, iets ten zuiden van Tuktuk, staat de stenen sarcofaag van koning Sidabutar, versierd met een uitgehakt gezicht. Eromheen staan Batak-beelden en graven, en het pad ernaartoe loopt langs een markt met souvenirs en ulos-doeken.
Je betaalt een kleine donatie, en bij het graf krijg je een ulos-doek om te dragen. Tomok bereik je met de scooter, en ook de autoveerboot uit Ajibata komt hier aan.
Wil je een ulos mee naar huis nemen, koop hem dan liever bij een weefster in een van de dorpen dan aan de kraam. Op het eiland zie je ze nog aan het werk.
Ons oordeel: een eeuwenoude koningskist, makkelijk te combineren met een ochtend Ambarita
Arsik en tuak aan het water
Aan het Tobameer eet je Batak, en het feestgerecht is arsik: karper uit het meer, gestoofd in een gele saus met kurkuma, kemiri en andaliman. Die kleine, citroenachtige peper laat je tong tintelen, en nergens eet je dit gerecht beter dan hier.
’s Avonds ga je naar een lapo, een Batak-café waar je tuak drinkt, palmwijn, en waar vaak gezongen wordt. De Toba-Batak zijn grotendeels christelijk, dus naast vis staat er ook varkensvlees op de kaart.
Ons oordeel: het feestmaal van de Batak, op de plek waar de vis vandaan komt
Heb je tijd over bij het Tobameer?
Een dag helemaal niets
Lezen op je balkon, een duik als het warm wordt, een kop Batak-koffie in een café aan het water. Wie een vierde dag heeft, geeft die hieraan, en heeft daar geen spijt van.
Gegrilde vis bij zonsondergang
Na een dag op de scooter eet je ikan bakar in Tuktuk, gegrilde vis uit het meer, terwijl de zon zakt achter de bergen aan de overkant.
Een zondag op Samosir
De meeste Batak zijn christelijk, en op zondag lopen de kerken op het eiland vol. Loop je binnen, bedek dan je knieën en schouders.
Mist bij zonsopkomst
Sta op een ochtend vroeg op en ga met je koffie op je steiger zitten. Dan zie je de mist van het water optrekken en varen de eerste vissers in hun bootjes voorbij.
Onze vijf highlights van het Tobameer
Heb je maar drie dagen? Dit zijn ze, op volgorde:
- Elke ochtend zwemmen of kajakken vanaf je steiger in Tuktuk
- Een dag Samosir rond op de scooter, tot de warme bronnen bij Pangururan
- De stenen stoelen van Huta Siallagan, met een gids erbij
- De Batak-dansen van half elf in Huta Bolon Simanindo
- Arsik als avondeten en tuak in een lapo
Blijft er tijd over, neem dan een ochtend voor het koningsgraf van Tomok en de markt ernaartoe.
Dus wat moet je echt gedaan hebben bij het Tobameer?
Gezwommen. Vaak, vroeg, en vanaf je eigen steiger. De dorpen, de graven en de dansen zijn de moeite van een dag, maar het water is waar je hier elke ochtend weer voor terugkomt.
Als we er nog één ding bij moeten halen, dan is het die ene scooterdag rond Samosir. Ambarita in de vroege ochtend, de trommels van Simanindo om half elf, de westkust in de middag en voor het donker terug in Tuktuk. Dan heb je het meer van alle kanten gezien.
En boek niet te veel nachten vooruit. Het Tobameer is de plek waar je reisplan het eerst schuift, en dat is precies goed.
