Munduk is een bergdorp op een kam boven de zevenhonderd meter, in het noorden van Bali, en het is de plek waar je op dit eiland je trui uit je rugzak vist. De weg door het dorp loopt over de rug van de berg, met aan weerszijden koffiestruiken en kruidnagelbomen. In het droge seizoen liggen de kruidnagels op zeilen langs de berm te drogen, en dan ruikt het hele dorp ernaar.
Onder het dorp verdwijnt de helling in het regenwoud, en daar vallen de watervallen. Boven het dorp liggen drie kratermeren. Meer heeft Munduk niet nodig: water dat naar beneden valt, water dat stil in een krater ligt, en daartussen paadjes door de plantages.
Wat je hier niet vindt, is net zo belangrijk. Geen beachclubs, geen feestjes, geen lange menukaarten. Het nachtleven is een kop kopi tubruk op een terras boven de vallei, terwijl de mist het dal in rolt. Na de drukte van het zuiden en Ubud is dat precies wat je zoekt.
Munduk is goedkoop. Reken op ongeveer €22 per dag, met een bed vanaf €7 en een maaltijd van €2. Pin wel voordat je de berg op rijdt: in Munduk staan weinig automaten, en de entrees, de warungs en je homestay gaan contant.
Waar staat Munduk om bekend?
Munduk staat bekend om zijn watervallen, zijn kratermeren en het koele bergklimaat, en om de koffie en kruidnagel die overal langs de paden groeien.
De watervallen zijn het visitekaartje. Ze liggen onder het dorp in het bos, Melanting en Red Coral voorop, en je rijgt er een paar aan elkaar in één ochtendwandeling. De paden zijn aangegeven, dus een gids heb je niet nodig.
Daarboven liggen de meren. Op het Tamblingan-meer varen de vissers nog in kano’s van één uitgeholde boomstam, en aan de oever van het Beratan-meer staat Ulun Danu Beratan, de tempel die op het water lijkt te drijven. Je kent hem van de foto’s.
En dan het klimaat. Overdag is het hier rond de twintig tot vijfentwintig graden, ‘s nachts koelt het flink af. Na weken aan de kust voelt dat als een cadeau.
Hoeveel dagen heb je nodig in Munduk?
Voor Munduk raden we 2 tot 3 dagen aan. Met twee dagen zie je de watervallen en het Tamblingan-meer, met een derde dag komen de tempel, de plantages en een tweede reeks watervallen er rustig bij.
2 dagen: de kern. Dag één loop je na het ontbijt naar de watervallen onder het dorp, dag twee sta je vroeg op voor een kano op het Tamblingan-meer en rijd je daarna langs de uitkijkpunten naar Ulun Danu Beratan.
3 dagen: wat ons betreft de beste keuze. De extra dag geef je aan een wandeling door de koffie en kruidnagel en aan Banyu Wana Amertha, vier watervallen bij elkaar bij Wanagiri.
Plan elke dag zo dat je buiten het dorp klaar bent voor de middag. Munduk ligt hoog en vangt meer regen dan de kust, en ook in het droge seizoen rolt er ‘s middags vaak een bui of een wolk mist binnen.
Wat is de beste plek om te verblijven in Munduk?
Hier is de keuze klein, en dat maakt hem makkelijk: het dorp zelf of een van de dorpjes eromheen.
Het dorp Munduk: voor wie wil lopen Slaap langs de weg die over de bergkam loopt. Daar liggen de homestays, de warungs en de koffietentjes, en de paden naar de watervallen beginnen vlak onder het dorp. Vanaf veel kamers kijk je over een groene vallei, en op een heldere dag tot aan de zee bij de noordkust.
De dorpjes eromheen: voor nog meer stilte Rond Munduk liggen kleine dorpjes zoals Bengkel, een kwartier rijden, waar je tussen de rijstvelden en kruidnagelbomen slaapt. Nog rustiger dan Munduk, maar zonder scooter kom je er niet ver.
Bij het Tamblingan-meer: voor de ochtend op het water Een enkele plek ligt hoger, bij het meer, zoals de glampingtenten van Desa Eko op een plantage. Dan ben je er vroeg bij als de mist nog op het water ligt.
Een tip die voor alle drie geldt: neem een vest mee. Veel homestays hebben geen airco nodig, en ‘s nachts trek je de deken tot aan je kin.
Welke plek raden wij backpackers aan?
Voor je eerste keer raden we het dorp Munduk zelf aan. Je loopt naar de watervallen, je ontbijt met uitzicht en de warungs zitten om de hoek.
Drie adressen springen eruit. Dong Paloh Hostel ligt midden in Munduk en is vernoemd naar de oma van de familie die het runt: slaapzalen met airco, een eigen kluisje en warm water, een balkon over de vallei en beneden een restaurant met echte espresso. Desa Hostel staat in Bengkel, een kwartier rijden, in een groot huis in Balinese stijl met slaapzalen van maximaal zes bedden, een gratis keuken en een score van 9,8. Prima als je een scooter hebt en graag zelf kookt.
En dan Desa Eko, de plek voor je ene nacht met wat meer luxe. Geen slaapzaal maar een glampingtent op een koffie- en kruidnagelplantage bij het Tamblingan-meer, met een queensize bed en een ontbijt van eigen producten. Alleen voor volwassenen, en de beste uitvalsbasis voor een vroege kano.
Wat kun je doen in Munduk?
Bijna alles draait om water en bos: watervallen onder het dorp, een kano op het Tamblingan-meer bij zonsopkomst, de tempel van Ulun Danu Beratan en een middag tussen de koffie en kruidnagel.
We hebben de mooiste plekken los uitgewerkt in de highlights van Munduk.
Hoe kom je in Munduk?
Munduk ligt in de bergen van het noorden en openbaar vervoer is er weinig. De meeste backpackers komen uit Ubud, met een shuttle of met een chauffeur.
De makkelijkste is de dagelijkse shuttle van Perama vanuit Ubud: twee tot tweeënhalf uur, voor ongeveer €12. Wil je onderweg stoppen bij de rijstterrassen of Ulun Danu Beratan, huur dan een auto met chauffeur voor de dag, ongeveer IDR 500.000 tot 600.000, zo’n €25 tot €30. Deel hem met een paar mensen uit je hostel, dan wordt het een stuk goedkoper.
In het dorp loop je naar de watervallen. Voor de meren en de tempel huur je een scooter bij je homestay, voor ongeveer €4 per dag. De wegen zijn steil en bochtig, en je hebt naast je eigen rijbewijs een internationaal rijbewijs met de categorie motor nodig. Heb je dat niet, of ben je niet gewend aan bergwegen, laat je dan rijden.
Op de route over het eiland komt daarna Sidemen, aan de andere kant van het eiland, ruim drie uur met een chauffeur. Een rechtstreekse bus is er niet. Laat onderweg stoppen bij het Batur-meer of bij Besakih, dan wordt de rit een dagje uit.
Is Munduk een bezoek waard?
Ja, en wat ons betreft is het de plek waar je merkt hoeveel meer Bali is dan het zuiden. Watervallen in het bos, een meer in de mist en koffie van de helling achter je homestay, voor ongeveer €22 per dag.
Kom je in het regenseizoen, van november tot en met maart, dan zijn de watervallen op hun krachtigst en de paden op hun gladst. Trek schoenen met profiel aan in plaats van slippers, en ga na een flinke bui niet onder een waterval staan. Mei tot en met september is de droogste periode, met heldere ochtenden en koude nachten.
Bij een plantage krijg je misschien kopi luwak aangeboden. Vraag waar de luwaks leven, en zitten ze in een kooi, kies dan de gewone koffie van de streek. Die is hier uitstekend. Draag bij tempels een sarong, die kun je vaak lenen.
Ons advies: zet je wekker één ochtend op half zes en rij naar het Tamblingan-meer. De vissers zijn dan al op het water en verder is er niemand. Vraag aan de oever of iemand je mee wil nemen in zijn kano. Om zeven uur is het meer van jou, om tien uur is het stilste uur van je reis voorbij.
