In Raja Ampat ligt het beste uitje van de dag tien slagen van je bed, onder de steiger van je homestay. Je laat je van het hout in het water zakken, en tussen de palen hangt een school vis zo dicht dat je even niet ziet waar hij ophoudt. Een rifhaaitje trekt over het zand. Je hebt nog niet eens ontbeten.
Daarna wordt het groter. Een boot naar de kalkkoepels van Piaynemo, mantaroggen die boven een poetsstation draaien, een bos waar bij het eerste licht de paradijsvogels beginnen te dansen. Elk van die uitjes is een dag of een ochtend, en elk kost geld, want openbare boten bestaan hier niet.
Kiezen hoort er dus bij. Wat doe je als je maar vier of vijf dagen hebt, en waar laat je de rest van je tijd aan over?
Hoe je er komt, waar je slaapt en hoeveel dagen je nodig hebt, lees je in onze reisgids voor Raja Ampat.
Snorkelen vanaf de steigers
Het mooiste van Raja Ampat kost niets extra. Rond de steigers van de dorpen ligt het koraal tot in het ondiepe, en daar leeft alles wat je van dit rif verwacht: scholen vissen, schildpadden, rifhaaitjes en zacht koraal in kleuren die je boven water niet tegenkomt.
Drie steigers springen eruit. Yenbuba op Mansuar is de beroemdste, die van Arborek ligt midden in de Dampierstraat, en bij Sawinggrai op Gam snorkel je na de paradijsvogels meteen door. Probeer elke dag een andere.
Ga bij hoogwater en in het ochtendlicht, om zeven uur bijvoorbeeld, als het water nog spiegelglad is en de vissen nog in het ondiepe hangen. De stroming kan sterk zijn, dus vraag je homestay waar je veilig het water in kunt. En neem je eigen snorkelset mee: huren kan, maar niet overal, en je gebruikt hem hier elke dag.
Ons oordeel: het beste rif van je reis, en je hoeft er alleen voor van de steiger te stappen
Het uitzicht over Piaynemo
Dit is het plaatje van elke poster van Indonesië. Tientallen groene kalkkoepels liggen verspreid in een lagune van turquoise en diepblauw, en een houten trap brengt je in een paar minuten klimmen naar het platform op de top.
De boot erheen vaart ongeveer twee uur vanaf je homestay of Waisai, en je homestay regelt hem voor de hele dag. Reken op een dorpsbijdrage van ongeveer IDR 300.000 (€15) per boot, niet per persoon. Combineer het uitzicht met snorkelen in de lagune, de Stermeer-lagune ernaast en de zandbanken onderweg.
Vertrek vroeg, voor de hitte en voor de dagtochtboten. Op de trap is weinig schaduw, dus neem water en zonnebrand mee. En vraag op je eerste avond aan tafel wie er mee wil: een gedeelde boot scheelt per persoon flink.
Ons oordeel: de dure dag die je toch niet wilt missen, zeker met een volle boot
Mantaroggen bij Manta Sandy
Vlak bij Arborek ligt Manta Sandy, een poetsstation op de bodem waar mantaroggen komen om zich te laten schoonmaken. Ze cirkelen er rustig boven, de vleugels wijd, alsof ze alle tijd hebben.
Je zoekt ze op met flessen of met je snorkel. De grootste kans heb je tussen oktober en april, dezelfde maanden waarin de zee het kalmst is. Slaap je op Arborek, dan liggen de mantaplekken op een kort boottochtje.
Houd afstand, raak ze niet aan en zwem ze niet achterna. Dan blijven ze gewoon hun rondjes draaien.
Ons oordeel: het moment waarop je vergeet dat je een snorkel in je mond hebt
Paradijsvogels in het bos van Gam
In het bos boven het dorp Sawinggrai op Gam dansen ‘s ochtends vroeg de paradijsvogels. Een gids uit het dorp brengt je in het donker over een korte, steile wandeling naar een uitkijkplek, en bij het eerste licht beginnen de mannetjes met hun show hoog in de bomen.
Je ziet ze in het wild, niet in een kooi, met een gids die elke roep herkent terwijl het oerwoud om je heen wakker wordt. Je homestay regelt de gids, en je bent op tijd terug voor het ontbijt en een duik vanaf de steiger.
Neem een verrekijker mee als je die hebt: de vogels zitten hoog in de kruinen.
Ons oordeel: de wekker om vijf uur is hier een cadeau
Duiken op Cape Kri
Raja Ampat is een van de beste duikgebieden ter wereld, en Cape Kri is de plek die dat bewijst. Hier werd ooit een record gevestigd voor het grootste aantal vissoorten tijdens één duik. Het koraal ziet er nog gezond en compleet uit, en je duikt in kleine groepen met de duikcentra van de homestays.
Reken op ongeveer IDR 700.000 (€35) of meer per duik. Veel plekken hebben stroming, dus een Advanced-brevet is handig. Wil je nog leren duiken, haal je brevet dan eerder op je reis, op Bali of de Gili-eilanden, en kom hier met wat ervaring.
Na je laatste duik wacht je minstens een dag voordat je vliegt. Plan die dag gewoon in je homestay.
Ons oordeel: voor duikers de reden om helemaal naar Papoea te vliegen
Papeda aan de lange tafel
In een homestay eet je met de andere gasten aan één tafel, drie keer per dag: rijst, vis van het rif, groenten, gebakken tempeh of noedels, en heel veel sambal. Het ontbijt is vaak pannenkoek of pisang goreng.
Het gerecht van deze streek is papeda, een glazige pap van sago die je met een gele vissoep met kurkuma eet. Je slurpt hem van een stokje of rolt hem om je eetstokjes. Doe het minstens één keer. Aan diezelfde tafel spreek je ook de boot naar Piaynemo af.
Ons oordeel: het smakelijkste vreemde gerecht van je reis, en het gezelligste moment van de dag
Heb je tijd over in Raja Ampat?
Een dag niets op je steiger
Hangmat, steiger, boek, steiger. Klinkt als een gemiste dag, maar het is hier de beste. Heb je gedoken, dan is het ook precies de rustdag die je voor je vlucht nodig hebt.
Verder weg naar Wayag of Misool
Heb je een week of langer, dan komen de lange tochten over open water binnen bereik, naar Wayag of Misool. Ga in de kalme maanden: van juni tot en met september gaan die tochten minder vaak door.
Een avond in Waisai
Overnacht je in Waisai voor of na de ferry, zoek dan een warung met ikan bakar, nasi campur of inktvis en garnalen. Koop er meteen je bier en wat snacks voor het eiland, want daar is het schaars en duur.
Je zonsondergang vanaf de veranda
Op een veranda boven het water zie je de lucht verkleuren tot de generator aanslaat. Geen boot nodig, geen kaartje, alleen een plek in de hangmat.
Onze vijf highlights van Raja Ampat
Heb je vier of vijf dagen? Dan zouden wij deze vijf sowieso doen:
- Elke ochtend snorkelen vanaf een andere steiger, van Yenbuba tot Sawinggrai
- Een vroege, gedeelde boot naar het uitzicht over Piaynemo
- De mantaroggen bij Manta Sandy, het liefst tussen oktober en april
- De paradijsvogels in het bos boven Sawinggrai, met een gids uit het dorp
- Een duik op Cape Kri, of anders een tweede ochtend bij de mantas
Blijft er daarna een dag over, laat hem dan leeg en geef hem aan je hangmat en je steiger.
Dus wat moet je echt gedaan hebben in Raja Ampat?
Van je eigen steiger het water in gestapt, vroeg in de ochtend, toen de zee nog spiegelglad was. Dat is het hart van Raja Ampat, en het kost je niets extra. Alles wat je daarna doet, is een bonus op een rif dat al onder je voeten begint.
Kies daarna je grote dagen met zorg, want elke boot kost geld. Piaynemo voor het uitzicht, Manta Sandy voor de mantaroggen en het bos van Gam voor de paradijsvogels. Deel je boten met je tafelgenoten, dan blijft het betaalbaar.
En gun jezelf een dag zonder plan. Je bent aan het eind van Indonesië, ver van alles. Daar hoort een hangmat bij.
