Bij backpacken door Laos denk je waarschijnlijk eerst aan groene bergen, de Mekong en lange busritten. Aan het eten denk je pas als je er zit, en dan meestal met een aangename verrassing.
De Laotiaanse keuken is minder bekend dan de Thaise of Vietnamese, en dat betekent niet dat je hier slecht eet. Integendeel: verse kruiden, chili, gegrild vlees, drukke markten en heel veel kleefrijst. Pittig, zuur, kruidig en uitgesproken, en gebaseerd op verse ingrediënten in plaats van op sauzen uit een pot. Op twee euro per maaltijd hoef je bovendien niet te kiezen.
Hieronder wat je een keer geproefd moet hebben, hoe je hier eigenlijk eet, en waar je aan het eind van de dag mee afsluit. Want dan hebben we het nog niet eens over Beerlao en de beruchte Lao-Lao gehad.
De basis: sticky rice
Als er één ding bij Laos hoort, is het sticky rice, lokaal khao niew. En ze nemen het serieus.
Je krijgt de rijst in een klein gevlochten bamboemandje. Pak er met je vingers een beetje uit, rol er een balletje van en gebruik dat om andere gerechten of dips mee te eten. Een lepel heb je niet nodig en gebruik je hier eigenlijk ook niet.
Sticky rice is geen bijgerecht, het is de drager van vrijwel elke maaltijd. Na een paar weken Laos weet je niet beter, en dan mis je hem in het volgende land.
De gerechten die je geproefd moet hebben
Laap
Moet je er één kiezen, maak er dan laap van, ook wel geschreven als larb. Fijngesneden vlees of vis met verse kruiden, chili, limoen en geroosterd rijstpoeder, en daar eet je kleefrijst bij.
Dit is het bekendste gerecht van het land en wordt traditioneel bij feesten gegeten. Bestel er een koude Beerlao bij en je hebt de complete Laotiaanse ervaring op tafel staan.
Tam Mak Hoong
Al honderd keer som tam gegeten in Thailand? Dit is de Laotiaanse versie: onrijpe groene papaja, fijngesneden, met chili en limoen. Het verschil zit in de padaek, een sterke gefermenteerde vissaus die hier veel wordt gebruikt en die het geheel een stuk voller en scherper maakt.
Één waarschuwing, en die is serieus bedoeld: zeg vooraf dat je niet goed tegen pittig kunt. Laotiaans pittig en Nederlands pittig zijn twee verschillende werelden, en achteraf is er weinig meer aan te doen.
Lao sausage
Sai gok lao, oftewel Laotiaanse worst, kom je op markten en bij lokale restaurants overal tegen. Meestal een varkensworst vol citroengras, limoenblad, sjalot en galangal, vers of gefermenteerd.
Gegrild, met sticky rice en een pittige dip. Prima als snack, prima als hele maaltijd, en een van de dingen die je hier het vaakst langs de weg tegenkomt.
Ping Kai
Soms hoeft eten niet ingewikkeld te zijn. Ping kai is gemarineerde kip boven houtskool, geserveerd met sticky rice, papajasalade en een pittige saus.
Zie je onderweg iemand langs de weg kip boven de kolen hangen, dan is stoppen bijna altijd een goed idee. Dit is het beste roadside-eten van het land.
Khao Piak Sen
Na dagen kleefrijst wil je soms gewoon een grote kom noedelsoep, en dan is dit je gerecht. Khao piak sen is een stevige soep met dikke noedels die je vooral als ontbijt of simpele maaltijd tegenkomt.
Geen gerecht waar je foto’s van maakt. Wel precies wat je nodig hebt na een avond Beerlao of voor een busrit van zes uur.
Jaew
Bestel je lokaal eten, dan krijg je vrijwel altijd een bakje jaew erbij. Dat is de verzamelnaam voor Laotiaanse dipsauzen, meestal op basis van chili, en per tent anders.
En daar komt die sticky rice weer van pas: balletje rollen, dippen, herhalen. Simpel en verslavend.
Ons oordeel: begin bij laap en ping kai, en bewaar tam mak hoong voor als je weet hoe pittig je het aankunt
De Franse erfenis
Je bent in Laos, en dan staat er ineens iemand langs de weg verse baguettes te verkopen. Dat komt door de Franse koloniale geschiedenis: Laos maakte deel uit van Frans-Indochina en die invloed proef je nog steeds.
Het bekendste voorbeeld is khao jee pâté, een gevulde baguette en een beetje de Laotiaanse broer van de Vietnamese bánh mì. Zelfs de Laotiaanse toerismeorganisatie noemt deze Frans geïnspireerde baguettes als onderdeel van de lokale eetcultuur.
Praktisch gezien is dit je beste vriend op reisdagen: snel te grissen, makkelijk te eten in een bus en het enige hier dat niet uit een kom komt.
Ons oordeel: koop er altijd een voor onderweg, want op een reisdag is dit het handigste eten van het land
Zo eet je in Laos
Een maaltijd draait hier traditioneel niet om één bord per persoon. Er komen verschillende gerechten op tafel die je samen deelt, met sticky rice ernaast, en dat geldt vooral buiten de steden.
Ben je met een groep backpackers, bestel dan een stuk of wat verschillende dingen en zet alles in het midden. Zo proef je veel meer dan wanneer iedereen apart voor de veilige fried rice gaat.
En ga naar de markt. Morning markets en night markets zijn de beste plek om te ontdekken wat mensen hier echt eten. Je hoeft niet te weten wat iets is: kijk waar de locals staan, wijs iets aan en probeer het. Dat levert een beter verhaal op dan het best beoordeelde westerse restaurant op Google Maps.
En dan het drinken
Beerlao
Je kunt niet door Laos backpacken zonder Beerlao tegen te komen, want het staat overal: hostels, restaurants, winkeltjes en terrasjes langs de Mekong. Het is het bekende bier van het land, ook ver daarbuiten, en het kost je rond de anderhalve euro.
Ergens aankomen na een lange busrit, backpack neergooien, koude Beerlao bestellen. Dat is een vast ritueel op deze route en het went nooit.
Lao-Lao
Traditionele Laotiaanse rijstdrank, en behoorlijk sterk. Buiten de toeristische gebieden kan het zomaar gebeuren dat iemand je een glaasje aanbiedt, en het ziet er onschuldiger uit dan het is.
Lao-Lao hoort al lang bij feesten en sociale gelegenheden, dus een glaasje aannemen is netjes en leuk. Vijf glaasjes is een ander verhaal en meestal het begin van een verloren ochtend.
Lao coffee
Laos staat ook bekend om zijn koffie, vooral uit het zuiden. Het Bolaven Plateau is het bekendste koffiegebied van het land, met goede omstandigheden voor zowel Arabica als Robusta. Sterk gezet, vaak met gecondenseerde melk en ijs.
Ben je in Zuid-Laos, dan hoort een lokaal kopje er gewoon bij. Voor een land dat vooral om zijn natuur bekendstaat is dat een verrassend goede kop koffie.
Ons oordeel: Beerlao bij het eten, Lao coffee bij het ontbijt, en Lao-Lao alleen als iemand het je aanbiedt
Twee praktische dingen
Bestel je een biertje met locals, kijk dan niet vreemd op als er een blok ijs in je glas verdwijnt. Dat is hier volstrekt normaal, en als het buiten dertig graden is en je Beerlao binnen vijf minuten warm wordt snap je meteen waarom.
En belangrijker: drink geen water uit de kraan. Gebruik flessenwater of een betrouwbaar gefilterde bron, en let daar buiten de grotere plaatsen extra op. Niemand ruilt drie dagen van zijn Laos-route graag in voor drie dagen dicht bij het toilet.
Wat moet je in Laos echt geproefd hebben?
Als je maar één ding onthoudt: laap met sticky rice en een koude Beerlao erbij. Dat is de maaltijd waar dit land om draait, je krijgt hem overal, en hij kost je bij elkaar een euro of drie.
Daarnaast zouden wij ping kai meepakken als je onderweg een grill langs de weg ziet, één keer tam mak hoong bestellen als je tegen pit kunt, en elke reisdag een khao jee kopen voor in de bus. In Zuid-Laos komt daar een kop Bolaven-koffie bij.
Maar het beste advies is dit: eet minstens één keer ergens waar je geen idee hebt wat je bestelt. Zoek een druk lokaal tentje of een marktstalletje, kijk wat de mensen om je heen eten en wijs iets aan dat er goed uitziet. Misschien wordt het je favoriete gerecht van Laos, misschien weet je na de laatste hap nog steeds niet wat het was. Allebei is een beter verhaal dan alweer een bord fried rice in het hostel.
